سرخط خبرها
خانه / نحوه نگارش مقاله

نحوه نگارش مقاله

static1.squarespace.com

تهیه و تنظیم مقاله علمی

تدوین مقاله علمی جهت انتشار در مجله های علمی از جنبه های مختلفی حایز اهمیت است چرا که محققان علاوه بر بهره مندی از آثار حقوقی، تا اداری و …، می توانند به ارتقای منزلت اجتماعی واشتهارعلمی دست پیدا کنند.

در یک طبقه بندی کلی می توان مقالات را به دو دسته تقسیم نمود:

۱-    مقالات علمی – پژوهشی

۲-     مقالات علمی – ترویجی

 

مقالات علمی پژوهشی

این دسته از مقالات علی القاعده، باید از یک پروژه تحقیقاتی حاصل شده باشند و به تولید علمی حتی به میزان کم منجر شوند، لذا شاهد نوعی نوآوری علمی در این گونه مقالات هستیم چنین مقالاتی دارای هیئت تحریریه هستند و توسط صاحبنظران مورد قضاوت و داوری قرار می گیرند و پس از پذیرش، در مجله های معتبر علمی – پژوهشی داخل یا خارج از کشور منتشر می شوند. درکشور ما، اعطای ارزش و درجه علمی – پژوهشی به این مقالات توسط کمیسیون بررسی نشریات علمی کشور در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری صورت می پذیرد. معتبر ترین مجله های علمی جهان به وسیله موسسه اطلاعات علمی ISI نمایه می شوند  که در سایت WWW.isinet.com  قابل مشاهده اند .

نکته قابل توجه در ارتباط با این دسته از مقالات اینست که، مجلات علمی – پژوهشی به هیچ وجه مقاله ترجمه  را چاپ و منتشر نمی کند، در حالیکه در مجلات علمی – ترویجی ترجمه مقالات همه پذیرفته می شود .

 

 ساختار مقاله علمی _ پژوهشی

در این قسمت ساختار مقاله  علمی – پژوهشی که از یک پروژه تحقیقاتی (یا پایان نامه) مستخرج می شود مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.

مشخصات مقاله :

عنوان مقاله: عنوان مقاله باید کوتاه ، فاقد ابهام ورسانده مطلب باشد.

نام نویسنده یا نویسندگان مقاله: نام نویسندگان ، زمان و مکان تهیه و مقاله ، نام دانشگاه یا موسسه مربوط،  عنوان و رتبه  نویسندگان، آدرس پستی و الکترونیکی و … باید  ذکر شود.

در مقالات باید به نام سازمان یا بنیادی که در تامین مالی طرح مشارکت کرده اند اشاره کرد. عموما مقالات علمی از یک حمایت خارجی  بهره مند هستند.

 

۱- چکیده

چکیده باید با خط ریز تر و در فضای محدود تر از متن اصلی مقاله آورده شود چنانچه مقاله به زبان فارسی  باشد لازم است چکیده انگلیسی آن نیز تهیه شود در پایان چکیده واژه های کلیدی قرار می گیرند که شامل حداقل  سه و حداکثر  پنج  واژه می باشد.

چکیده مقاله باید شامل مطالبی درباره ضرورت پرداختن به موضوع، فرضیه یا سوال تحقیق، روش تحقیق و تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری  باشد.

 

۲- مقدمه

در مقدمه  اشاره ای به مبانی نظری موضوع،  اهمیت و ابعاد مساله می شود و بیان می کند که مقاله از چند بخش تشکیل شده است.

 

۳- روش تحقیق

در این بخش سوالات اساسی مقاله، فرضیه ها، جامعه آماری، نمونه گیری، روشهای گرد آوری اطلاعات و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات و سایر مسائل مربوط توضیح داده می شود.

 

۴- اطلاعات و داده ها

در این قسمت یافته های آماری و غیر آماری تحقیق که مواد خام تجزیه و تحلیل را تشکیل می دهد ذکر می گردد.

 

۵- تجزیه و تحلیل

در این قسمت به تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات که در راستای هدف تحقیق و آزمون فرضیه هاست، پرداخته می شود تمام قسمت اصلی تحقیق و کار علمی درقسمت تجزیه و تحلیل مقاله شکل می گیرد. حدوداً نیمی از هر مقاله علمی مختص تجزیه و تحلیل می باشد.

 

۶- نتیجه گیری

عمده ترین قسمت مقاله بعد از تجزیه و تحلیل، مباحث مربوط به نتیجه گیری، ‌جمع بندی یا ملاحظات پایانی است. در این جا نتایج حاصل از بررسی و آزمون فرضیه ها مورد بحث قرار می گیرد و از نتیجه حاصل از تحقیق در جهت دستیابی  به اهداف جدید استفاده می گردد.

 

۷- فهرست منابع

در این بخش فهرست منابع و ماخذ ذکر می شوند مجله های علمی گاه سبک خاصی در نحوه ارجاع دهی دارند. لذا در هنگام نگارش سبک و شرایط ذکر شده در مجله باید رعایت شود.

 

۸- ضمایم

در این قسمت محقق می تواند نقشه، آمار، تصویر، نمودار و هر آنچه را که بر غنای مطلب می افزاید و به درک مطالب ارایه شده کمک می نماید را ضمیمه مقاله کند.

 

ملاحظات مربوط به تدوین مقاله علمی

۱-  نویسنده باید از پرداختن به حاشیه ها خودداری نماید یعنی موضوعات فرعی و غیر ضروری را بیان نکند.

۲-  از تکرار غیر ضروری مطالب مقاله خود داری کند.

۳-  از منابع و ماخذ به روش مورد نظر مجله استفاه کند.

در فهرست منابع و ماخذ توجه به چند نکته ضروری است:

باید اطلاعاتی در خصوص نویسنده، مقاله، ناشر، محل نشر و… وجود داشته باشد این امر در دو شکل صورت می پذیرد.

APA: این فرم بیشتر در ایران رایج است که در آن سال انجام تحقیق بعد از نام خانوادگی و نام در پرانتز قرار می گیرد.

MLA: دراین سیستم سال چاپ اثر در قسمت آخر و بدون پرانتز قرار می گیرد.

سیستم های ارجاع دهی هم متفاوت است و در اشکال زیر صو رت می پذیرد:

-ارجاع دهی به متن

-زیر نویس

زیر نویس ها می توانند دارای شماره مسلسل باشند یا از آن استفاده نشود.

 

۴-  مقاله علمی از لحاظ آداب نگارش باید بدون غلط باشد.

۵- باید بین مطالب، عنوان اصلی و فرعی، چکیده، مقدمه و متن همواره ارتباط و انسجام وجود داشته باشد و تصاویر، جداول و نمودار های استفاده شده، مرتبط با بحث باشند و محل مناسب درج آن ها مشخص گردد.

۶- در انتخاب فونت، حاشیه ها، پاراگراف بندی، عناوین اصلی و فرعی و… دقت لازم صورت بگیرد و مقاله از ظاهر فیزیکی تمیز وشکیل و زیبا برخوردار باشد.

۷- اخلاقی علمی و آکادمیک ایجاب می کند که نویسنده مقاله آن را فقط برای یک مجله علمی _ پژوهشی ارسال کند.

۸- حتی الامکان علاوه بر نسخه کاغذی باید یک نسخه نرم افزاری مانند CD و… توسط محقق ارسال شود.

۹- عنوان مقالات وکتب مورد استفاده در فهرست با حروف کج تایپ شود.

۱۰- رعایت کردن قرار دادها در عمل، به هنگام استفاده از نام، تاریخ، عدد و رقم و… حتما در فهرست منابع و ماخذ به منبع  آن  ارجاع داده شود.

۱۱- به کاربردن نشانه ها، مقیاسهای رایج و بین المللی با توجه به رشته علمی مورد نظر و یکسان سازی آن ها.

۱۲- در صورت فارسی بودن مقاله باید معادل لاتین واژه های تخصصی، اسامی و… اشاره شود.

 

 

مقالات علمی ترویجی 

این مقالات بر پایه ترکیب، تلفیق و جابه جایی دانش موجود تهیه می شوند و به روشن شدن مطالب کمک وافری می نمایند اما ارزش و اعتبار علمی این دسته از مقالات در مقایسه با مقالات علمی– پژوهشی در سطح پایین تری قرار دارد این دسته از مقالات در گروههایی که به آن ها اشاره می شود قابل مشاهده و بررسی هستند .

۱- مقالات  مروری

۲- مقالات تدوینی:  در این مقالات محقق با استفاده از کارهای انجام گرفته در گذشته با یک هدف معین مقاله جدید را تنظیم می کند.

۳- مقالات ترجمه ای: همانگونه که اشاره شد مقالات ترجمه ای در مجلات علمی – ترویجی مورد استفاده قرار می گیرد.

۴- مقالات تحلیلی: در این دسته تجزیه و تحلیل و نقادی به گونه ای هدفمند صورت می پذیرد.

 

از بین گروههایی که در بالا به آن ها اشاره شد، مقالاتی که جنبه تحلیلی دارند از وزن و اهمیت بیشتری برخوردارند.

 

ساختار مقاله علمی _ ترویجی

بخش های اساسی یک مقاله علمی به ترتیب عبارتند از: عنوان؛ اسامی نویسندگان؛ چکیده؛ مقدمه، تعاریف، اصل مقاله، نتایج و یافته ها، جمع بندی شامل بحث و مقایسه، کاربرد نتایج در دنیای واقعی، پیشنهاد تحقیقات آینده؛ سپاسگزاری و منابع.

 

  1. عنوان

عنوان مقاله باید متناسب با موضوع، اهداف و نتایج پژوهش باشد و بتواند موضوع پژوهش را به طور خلاصه برای خواننده ارائه کند. شامل کلمات یا عبارات اضافه نباشد و حتی المقدور از یک سطر بیشتر نباشد و تا حد امکان جامع و مانع باشد.

 

  1. اسامی نویسندگان

اسامی نویسندگان معمولاً در زیر عنوان مقاله درج می شود. مشخصات، مرتبه علمی، آدرس، تلفن، فاکس و ایمیل نویسنده (نویسندگان) به دو زبان فارسی و انگلیسی آورده می شود.

 

  1. چکیده

در چکیده مقاله، حدود (۱۵- ۵ سطر یا ۲۵۰ کلمه) با گفتمانی گذشته نگر، اشاره می شود که در متن مقاله چه ارائه شده. چکیده مقاله، ضمن کوتاه بودن، باید گویا و سلیس بوده و کلیت متن مقاله را منعکس نماید.

 

  1. واژگان کلیدی

کلیدواژه‎ها، مفاهیم اصلی یک مقاله هستند که بیشترین تکرار را دارند و می توانند از عنوان مقاله استخراج شوند. واژگان کلیدی می تواند بین ۳ تا ۶ کلمه را در بر گیرد.

 

  1. مقدمه

مقدمه شامل دو قسمت است: ابتدا معرفی موضوع مقاله در حدود (۱۵- ۵) سطر بمنظور آشنایی و نفوذ در خواننده. سپس حدود پنج سطر با گفتمانی آینده نگر، به مطالبی که در ادامه مقاله خواهد آمد اشاره می شود.

 

  1. تعاریف

بر اساس عنوان مقاله، ممکن است دارای چند پاراگراف باشد. در هر پاراگراف به یک موضوع اشاره و بصورتی مستند (نام خانوادگی، سال، صفحه) از قول دیگر نویسندگان نقل قول می شود. در حقیقت در این تیتر، خواننده با مبانی نظری عنوان مقاله آشنا می‌شود. این تیتر بهتر است بین ۳۰-۱۰ سطر باشد.

 

  1. اصل مقاله

این قسمت به اصل مقاله میپردازند. بر حسب عنوان و محتوای مقاله، ممکن است این قسمت بنا به ضرورت شامل چند پاراگراف و چند تیتر باشد. در هر صورت بر حسب اینکه عنوان و محتوای مقاله شما چیست، لازم است تیترهای مناسب و جذابی برای این شماره ها انتخاب نموده و در مورد آنها بصورتی کاملاً مستند مطلب نوشته شود. اصل مقاله بهتر است بین (۱۰- ۵) صفحه باشد.

 

  1. نتایج و یافته ها

در این تیتر به خواننده گفته می شود که در متن مقاله چه ارائه شده و نوآوری مقاله چه بوده است. در حقیقت، گفته نویسنده در این تیتر باید با گفته او در پاراگراف دوم مقدمه سازگار و همخوان باشد. این تیتر بهتر است حدود یک صفحه A4 بوده و در قالب یک جدول، نمودار، شکل، عکس، فرمول، و یا حداقل جملاتی زیبا، نوآوری (Contribution) مقاله را نشان دهد.

 

  1. جمعبندی

این تیتر حداقل شامل سه تیتر فرعیست. در این تیتر به خواننده گفته می شود که نظر و برداشت نویسنده از محتوای مقاله چیست، فواید خواندن این مقاله چیست، بعبارت دیگر مشروعیت و موجه بودن زحمات خود در نگارش مقاله را به خواننده میگوید.

و اما تیترهای فرعی: بحث و مقایسه در این تیتر نویسنده نوآوری مقاله خود را با نوآوری حداقل یک مقاله یا تحقیق نویسندگان دیگر مقایسه، و شباهتها و تفاوتهای کار خود را با آنها مقایسه می‌کند. در هر صورت نکته بسیار مهم این است که خواننده فکر کند نویسنده یک چیز نو و بدیعی را به دنیای علم و دانش عرضه کرده است. این تیتر بهتر است بین (۱۵- ۵) سطر باشد.

نتیجه گیری و کاربردهای دنیای واقعی در این تیتر نویسنده به خواننده میگوید که نوآوری او در چه زمان و مکانی میتواند مشکلی را از مشکلات دنیای واقعی حل نماید، و چگونه در دنیای واقعی میتواند مورد استفاده قرار گیرد. این تیتر بهتر است بین (۱۵- ۵) سطر باشد.

پیشنهاداتی برای تحقیقات آینده در این تیتر نویسنده راه را برای ادامه تحقیقات بوسیله دیگران و یا برای خود در آینده هموار نموده، و حداقل باید یک عنوان مقاله جدید(کوتاه، مناسب، زیبا و جذاب) مرتبط با مقاله حاضر خود را، به خواننده ارائه نماید.

 

  1. سپاسگزاری

در این قسمت نویسنده از کسانیکه در اجرای تحقیق با او همکاری کرده اند قدردانی می‌کند. این قسمت بهتر است بین (۵- ۲) سطر باشد. البته این تیتر اختیاری است و میتواند نوشته نشود.

 

  1. منابع و مأخذ

فقط منابعی که در متن مقاله مورد استناد قرار گرفته اند در این قسمت طبق الگوی مشخص ذکر می شوند. ابتدا منابع فارسی و بعد منابع انگلیسی ذکر می شوند. منابع استنادی مقاله باید(حداقل در چند مورد) بسیار جدید و نو باشند. سایتهای Magiran.com, Irandoc.ac.ir, Sciencdirect.com, Ebsco, Emerald, Google advanced search  در شرایط امروز ایران بسیار مفیدند.

 

 

تهیه و تنظیم و نگارش مقالات از اصول اولیه تا پیشگیری از اشتباهات رایج و دریافت اکسپت بهمراه آموزش گام به گام و اصولی . . .

(اگر در تهیه و تنظیم مقالات سوالی دارید یا دچار تردید هستید! از مشاوره رایگان گروه علم ما کمک بگیرید.)

 

برای دیدن مقالات آموزشی و رایگان علمی پژوهشی اینجا کلیک کنید.