چگونه در محیط کار سمی دوام بیاوریم و رشد کنیم؟

چه زمانی باید محیط کار سمی را ترک کنیم؟

پادکست کسب و کار | دکتر شهریار مرزبان

گاهی آدم‌ها فکر می‌کنن سخت‌ترین بخش کار، حجم وظایفه. اما واقعیت اینه: سخت‌ترین بخش، محیط کاریه که سمیه.

محیطی که انرژی می‌گیره، انگیزه رو کم می‌کنه و کم‌کم باعث می‌شه حتی خودت رو زیر سؤال ببری.

سمی بودن محیط کار فقط به معنای دعوا یا توهین نیست. گاهی در نگاه‌های بی‌تفاوت اتفاق میفته؛ در تصمیم‌های عجیب؛
در مدیرهایی که نمی‌شنون؛ در همکارهایی که حمایت نمی‌کنن؛ در فضای رقابتی ناسالمی که هر روز آدم رو خسته‌تر می‌کنه.

در این پادکست صوتی دکتر شهریار مرزبان به این سوالات پاسخ می دهد:

• در محیط کار سمی چطور باید دوام آورد؟
• در محیط کار سمی چطور رشد کنیم؟
• چطور بفهمیم که زمان رفتن از محیط کار سمی رسیده؟

پادکست محیط کار سمی

• مدرس: دکتر شهریار مرزبان
• گوینده: دکتر شهریار مرزبان
• مدت زمان: 19دقیقه
• فرمت فایل: MP3
• ویرایش پادکست: شبنم مرزبان
• دانلود پادکست | کلیک کنید

بخشی از متن پادکست محیط کار سمی

۱. اول از همه: تشخیص بده محیط کار واقعا سمی هست یا نه

گاهی مشکل بیرون نیست! گاهی مشکل، «برداشت ما» از موقعیته. محیط کار سمی این ویژگی‌ها رو داره:

• قوانین ناعادلانه و سلیقه‌ای
• مدیر کنترل‌گر، بی‌منطق یا تحقیرکننده
• عدم شفافیت
• فشار کاری بیش از حد با انتظارهای نامعقول
• غیبت، شایعه‌سازی یا رقابت ناسالم
• نبود امنیت روانی: ترس از اشتباه، ترس از اخراج
• بی‌مسیر بودن رشد
• بی‌احترامی به زمان، شخصیت یا مهارت‌ها

اگر چندتا از این‌ها رو تجربه می‌کنی، پس محیط کار سمیه.

۲. قبل از فرار، یک کار مهم: خودت رو تثبیت کن

خیلی‌ها وقتی محیط کار براشون سخت می‌شه، اولین راه‌حلشون ترک شغله. اما تصمیم‌های عجولانه، همیشه بهترین تصمیم‌ها نیستن. اگر هنوز به پول این کار نیاز داری، اگر هنوز شغل جایگزین ندار و اگر هنوز مهارت‌ها رو کامل نکردی، فرار فوری ممکنه تو رو از چاله بندازه تو چاه.

پس گام اول اینکه:

در دل همین محیط سمی، خودت رو قوی کن.

چطوری؟

• مهارت‌هایی رو یاد بگیر که جای دیگه به کارت میاد
• پروژه‌های کوچک اما مهم رو بگیر که رزومه‌ات رو پُر می‌کنه
• روابط حرفه‌ای بساز

این دوره، دوره “ساختن خودت”هست نه اثبات کردن به دیگران.

۳. کنترل احساسات

محیط کار سمی یعنی احساسات تو هر روز تحریک می‌شن. تحقیر، بی‌عدالتی، نادیده گرفتن، همه این‌ها تو رو خسته می‌کنه. اما یک اصل مهم هست:

تو قرار نیست رفتار دیگران رو تغییر بدی؛
تنها کاری که می‌تونی مدیریت کنی “واکنش خودته“.

اقدامات های ضروری:

• فاصله احساسی بگیر
• واکنش فوری نده
• زمان بده قبل از پاسخ
• با خودت تکرار کن:
  «این رفتار چیزی از ارزش من کم نمی‌کنه.»

۴. مرزبندی: مودبانه اما محکم

محیط سمی معمولاً به این دلیل ادامه پیدا می‌کنه که افراد «نه» نمی‌گن.

مرزبندی یعنی:

• ساعت کاری مشخص
• وظایف مشخص
• احترام به خود
• نه گفتن مؤدبانه
• قبول نکردن مسئولیت‌های خارج از توافق
• مشارکت نکردن در غیبت و حاشیه

مرزبندی نه بی‌احترامی‌ست، نه لجبازی. مرزبندی یعنی احترام به خود.

۵. حافظه بلندمدت داشته باش، نه واکنش کوتاه‌مدت

کسی که در محیط سمی دوام میاره و رشد می‌کنه، کسیه که نگاهش به «آینده» است، نه امروز.

از خودت بپرس:

• من می‌خوام ۱ سال بعد کجا باشم؟
• این محیط چه چیزی به رزومه من اضافه می‌کنه؟
• من از اینجا چه مهارت‌هایی می‌تونم یاد بگیرم؟
• چطور می‌تونم از این تجربه به عنوان سکوی پرتاب استفاده کنم؟

وقتی دید بلندمدت پیدا می‌کنی، دیگه هر رفتار کوچیکی تو رو نمی‌شکنه.

۶. شبکه‌سازی بیرون از محل کار

بزرگ‌ترین اشتباه آدم‌ها اینه که فکر می‌کنن آینده شغلی‌شون در گروه همان چند نفر محل کار تعریف می‌شه.

اما واقعیت اینه:

فرصت‌های بزرگ، بیرون از محیط کار سمی پیدا می‌شن.

پس:

• ارتباطات حرفه‌ای بساز
• در رویدادهای کاری شرکت کن
• مشارکت آنلاین داشته باش
• با افراد صنعت خودت صحبت کن

این شبکه‌ها می‌شن همان پل‌هایی که بعداً از روی این محیط سمی ردت می‌کنن.

چه زمانی باید محیط کار سمی را ترک کنیم؟

وقتی این ۵ علامت رو دیدی، وقتشه فرار کنی:

1. سلامت روانت آسیب دیده
   اضطراب، افسردگی، بی‌خوابی، بی‌انگیزگی مزمن.
2. ارزش‌هات پایمال شده
   اگر محیط کار خلاف اصول اخلاقی تو حرکت می‌کنه.
3. هیچ چشم‌اندازی برای رشد وجود نداره
   نه ارتقا، نه یادگیری، نه فرصت.
4. با تمام تلاش، کوچک‌ترین تغییری ایجاد نمی‌شه
   نه در سیستم، نه در مدیر، نه در فرهنگ.
5. رسماً تبدیل شدی به ابزاری برای دیگران
   جایی که ارزش تو دیده نمی‌شه.

اما قبل از رفتن:

• جایگزین پیدا کن
• برنامه مالی ۳ تا ۶ ماهه داشته باش
• مهارت های جدید و به روز یاد بگیر
• رزومه خودت رو به روز کن
• از مهارت‌های یادگرفته استفاده کن
• آرام و حرفه‌ای خارج شو

ترک کردن یک محیط سمی، شکست نیست؛ یک پیروزی شخصیه. پیروزی برای سلامت روانت، آینده‌ت و شخصیتت.

نکته پایانی:

محیط کار سمی ممکنه سخت باشه، اما تو می‌تونی از دل همین سختی رشد کنی. آدم‌هایی که امروز مدیر، کارآفرین یا متخصص بزرگ شدن، بسیاری‌شون از دل همین تجربیات سخت بیرون اومدن.

پس این دوره را به عنوان شکست نبین. این مرحله، مرحله‌ی ساختن توئه؛ مرحلۀ رشد، مقاومت و خودشناسی. و اگر روزی تصمیم گرفتی بری، یادت باشه:

تو قراره از چیزی فرار نکنی؛ تو قراره به سوی آینده‌ی بهترت حرکت کنی.

آرشو پادکست های دکتر شهریار مرزبان (کلیک کنید)

آرشیو مقالات کسب و کار (کلیک کنید)

برای اشتراک گذاری کلیک کنید:  واتس‌اپ  |  تلگرام 

مشاوره کسب و کار با دکتر مرزبان (کلیک کنید) | کوچینگ فردی با دکتر مرزبان (کلیک کنید)