علم ما مشاوره و کوچ فردی و کسب و کار، لایف و بیزینس کوچینگ 
دوام و نجات کسب و کارهای ایرانی
راهکارهای ماندگاری، نجات و جان سختی در بازار
در شرایط پرتلاطم اقتصادی، تحریمها، نوسانات ارزی و تغییر سریع بازار، یکی از بزرگترین چالشهای کسبوکارهای ایرانی دوام آوردن و حفظ پایداری است. بسیاری از استارتاپها و شرکتهای کوچک پس از چند سال فعالیت به دلیل نبود استراتژی مشخص یا مدیریت نادرست از بین میروند. در این مقاله به بررسی مهمترین راهکارهای دوام کسبوکار در ایران میپردازیم.
۱. شناخت بازار داخلی و رفتار مشتری ایرانی
یکی از عوامل اصلی بقای کسبوکار، شناخت عمیق مشتریان است. مشتری ایرانی حساسیتهای فرهنگی و اقتصادی خاص خود را دارد. به عنوان مثال، نوسانات قیمت تأثیر مستقیم بر تصمیم خرید دارد.
- راهکار: استفاده از تحقیقات بازار مداوم، تحلیل رفتار مصرفکننده و اجرای نظرسنجیهای دورهای.
۲. تنوعبخشی به منابع درآمد
وابستگی به یک محصول یا یک مشتری بزرگ، آسیبپذیری بالایی ایجاد میکند.
- راهکار: توسعه محصولات مکمل، ارائه خدمات جانبی، یا ورود به بازارهای منطقهای (کشورهای همسایه).
۳. مدیریت مالی هوشمندانه
بسیاری از کسبوکارهای ایرانی به دلیل جریان نقدی نامناسب از بین میروند.
- راهکار:
- کنترل هزینههای غیرضروری.
- پیشبینی جریان نقدی سه تا شش ماهه.
- ایجاد صندوق ذخیره اضطراری.
۴. انعطافپذیری در مدل کسبوکار
کسبوکارهایی که به شرایط جدید واکنش سریع نشان میدهند، دوام بیشتری دارند.
- مثال: بسیاری از رستورانها در دوران کرونا با تغییر مدل فروش به تحویل درب منزل نه تنها دوام آوردند، بلکه رشد کردند.
۵. دیجیتالسازی و استفاده از فناوری
تحول دیجیتال دیگر انتخاب نیست، بلکه ضرورت است.
- راهکار:
- ایجاد فروشگاه آنلاین.
- استفاده از CRM برای مدیریت مشتری.
- تبلیغات هدفمند در شبکههای اجتماعی.
۶. سرمایهگذاری روی برند و اعتمادسازی
در بازار ایران، اعتماد مهمترین دارایی است. مشتریان به سرعت از برندی که کیفیت یا صداقت ندارد فاصله میگیرند.
- راهکار: تمرکز بر رضایت مشتری، شفافیت در ارتباطات، و خدمات پس از فروش قوی.
۷. توسعه سرمایه انسانی
کارمندان توانمند و وفادار، ستونهای اصلی یک کسبوکار پایدار هستند.
- راهکار:
- آموزش مداوم.
- ایجاد فرهنگ سازمانی مثبت.
- ارائه مسیر رشد شغلی.
۸. شبکهسازی و همکاریهای استراتژیک
انزوا برای کسبوکار خطرناک است. شرکتهایی که با سایر فعالان بازار همکاری میکنند، انعطاف بیشتری دارند.
- راهکار: مشارکت با تأمینکنندگان، استارتاپها یا حتی رقبا برای ایجاد اکوسیستم مشترک.
۹. توجه به مسئولیت اجتماعی و پایداری
مشتریان ایرانی به کسبوکارهایی که مسئولیتپذیر هستند، اعتماد بیشتری دارند.
- راهکار: اجرای کمپینهای محیط زیستی یا حمایت از جامعه محلی.
۱۰. نگاه منطقهای و جهانی
برای دوام طولانیمدت، کسبوکار ایرانی نباید فقط به بازار داخل اکتفا کند.
- راهکار: صادرات محصولات خاص ایرانی (مثل زعفران، فرش، صنایعدستی) و حضور در بازارهای کشورهای همسایه.
مثالهای واقعی از ایران
- اسنپ: با تغییر استراتژی در بحران کرونا (افزودن خدمات خرید و ارسال کالا) توانست دوام بیاورد.
- دیجیکالا: با سرمایهگذاری روی زیرساخت لجستیک و برندینگ اعتماد مشتریان را جلب کرده و همچنان رشد میکند.
- کاله: با صادرات لبنیات به بازارهای خارجی توانسته از بحرانهای داخلی عبور کند.
جمعبندی
دوام کسبوکارهای ایرانی وابسته به انعطافپذیری، مدیریت مالی هوشمند، دیجیتالسازی، شبکهسازی و صادرات است. شرکتهایی که این اصول را جدی بگیرند، حتی در بحرانهای شدید نیز میتوانند بقا و رشد داشته باشند.
آرشو پادکست های دکتر شهریار مرزبان (کلیک کنید)
آرشیو مقالات کسب و کار (کلیک کنید)
برای اشتراک گذاری کلیک کنید: واتساپ | تلگرام
مشاوره کسب و کار با دکتر مرزبان (کلیک کنید) | کوچینگ فردی با دکتر مرزبان (کلیک کنید)
مطالب سایت دقیقاً همون چیزیه که دنبال میکردم. نه خیلی تئوری و خشک، نه سطحی و تبلیغاتی. ترکیب عالی تجربه واقعی و آموزش علمی.
با کمک شما دکتر مرزبان بزرگ
تونستم تو این شرایط افتضاح رکورد فروش بزنم!
امیدوارم هرچی از خدا میخوای بهت بده
جلسات شما عالی و پر بار هست
ممنون بابت خدمات خوبتون
مشاوره خیلی حرفهای و دقیق بود؛ ایشون همهچیز رو مرحله به مرحله توضیح دادن تا مطمئن بشم درست متوجه شدم.
همیشه فکر میکردم موفقیت سریع میاد، ولی تجربه کسبوکار بهم یاد داد که استمرار و یادگیری از شکستها مهمتره. بعضی تبلیغاتی که اول فکر میکردم جواب میده، هیچ بازخوردی نداشتن، ولی همین تجربهها باعث شد امروز تصمیمهای بهتری بگیرم.