چرا جوانان امروز کمتر کسب‌ و کار سنتی راه می‌اندازند؟

علل عدم تمایل به کسب و کار های سنتی در ایران

کاهش تمایل جوانان به راه‌اندازی کسب‌ و کارهای سنتی پدیده‌ای پیچیده است که ریشه در تحولات اقتصادی، اجتماعی، تکنولوژیکی و فرهنگی دارد. دلایل این امر را می‌توان در چند دسته اصلی بررسی کرد:

۱. عوامل اقتصادی و مالی (مهم‌ترین عوامل)

• نیاز به سرمایه اولیه بالا: بسیاری از کسب‌وکارهای سنتی (مانند مغازه‌داری، رستوران، تولیدی کوچک) به سرمایه قابل توجهی برای اجاره مکان، خرید оборудования، تهیه کالا و تامین مواد اولیه نیاز دارند. دستیابی به این حجم از سرمایه برای جوانانِ تازه‌کار بسیار دشوار است.

• سودآوری کم و ریسک بالا: حاشیه سود در بسیاری از کسب‌وکارهای سنتی بسیار پایین است. رقابت با غول‌های خرده‌فروشی و پلتفرم‌های آنلاین نیز سخت شده است. احتمال شکست یک مغازه لوازم خانگی در مقابل یک فروشگاه زنجیره‌ای بزرگ بسیار زیاد است.

• دشواری تامین مالی: دریافت وام از بانک‌ها اغلب فرآیندی پیچیده، پرکاغذ و نیازمند ضامن‌های معتبر است که بسیاری از جوانان فاقد آن هستند.

۲. تغییر علایق و آرزوهای شغلی

• جذابیت صنایع جدید: حوزه‌هایی مانند فناوری اطلاعات (IT)، استارتاپ‌های نوآور (Tech Startup)، بازاریابی دیجیتال، تولید محتوا و طراحی برای نسل جوان جذاب‌تر، پویاتر و پراعتبارتر به نظر می‌رسند.

• میل به کارهای خلاقانه و تاثیرگذار: جوانان امروز بیشتر به دنبال کارهایی هستند که در آن خلاقیت داشته باشند، مشکلاتی را حل کنند و تاثیر مستقیم ببینند. ممکن است کسب‌وکارهای سنتی را تکراری و بدون خلاقیت ببینند.

• الگوهای موفقیت تغییر کرده: الگوهای موفق امروز، بنیانگذاران استارتاپ‌های نوپا، برنامه‌نویسان موفق و اینفلوئنسرها هستند، نه لزوماً مغازه‌داران محله.

۳. پیشرفت تکنولوژی و دیجیتالی شدن

• فرصت‌های جدید: اینترنت و فضای دیجیتال، دنیایی از فرصت‌های کم‌هزینه‌تر برای راه‌اندازی کسب‌وکار ایجاد کرده است. یک جوان می‌تواند با یک لپ‌تاپ و اینترنت یک کسب‌وکار آنلاین راه بیندازد، در حالی که راه‌اندازی یک مغازه سنتی هزینه اولیه زیادی دارد.

• تغییر الگوی مصرف: مردم بیشتر خریدهای خود را به صورت آنلاین انجام می‌دهند. بنابراین، طبیعی است که استقبال از کسب‌وکارهای دیجیتال بیشتر از کسب‌وکارهای فیزیکی سنتی باشد.

• مقیاس‌پذیری: یک کسب‌وکار آنلاین پتانسیل رشد و رسیدن به بازار جهانی را دارد، اما یک مغازه سنتی معمولاً به یک جغرافیای محدود (مثلاً یک محله) محدود است.

۴. عوامل اجتماعی و فرهنگی

• تغییر نگرش به کار: نسل گذشته اغلب به دنبال “شغل ثابت” بود، اما نسل جوان امروز بیشتر به دنبال “استقلال مالی”، “انعطاف پذیری” و “علاقه شخصی” است. بسیاری از کسب‌وکارهای سنتی ساعت‌های کاری طولانی و انعطاف‌ناپذیری دارند.

• ترس از شکست و انگ اجتماعی: در جامعه‌ای که هنوز هم “شغل دولتی” ارزش محسوب می‌شود، شکست در کسب‌وکار می‌تواند بار اجتماعی سنگینی داشته باشد. این ترس، ریسک‌پذیری لازم برای راه‌اندازی هر کسب‌وکاری (به خصوص سنتی) را کاهش می‌دهد.

• فشار خانواده: بسیاری از خانواده‌ها پس از سال‌ها هزینه برای تحصیلات دانشگاهی فرزندانشان، تمایلی به دیدن آنها در یک مغازه یا کارگاه سنتی ندارند و انتظار دارند در موقعیت‌های شغلی “مدرن” و “معتبر” مشغول شوند.

۵. چالش‌های عملیاتی و محیط کسب‌وکار

• دشواری اداری و بروکراسی: دریافت مجوزهای مختلف، سر و کله زدن با نهادهای متعدد و کاغذبازی‌های زیاد برای راه‌اندازی یک کسب‌وکار فیزیکی، برای جوانان خسته‌کننده و دلسردکننده است.

• رقابت سنگین: رقابت در بازارهای سنتی بسیار شدید است و سهم بازار عمدتاً در دست بازیگران قدیمی و تثبیت‌شده است. ورود به این عرصه برای تازه‌واردان بسیار سخت است.

• نااطمینانی اقتصادی: تورم بالا، نوسانات قیمت مواد اولیه و بی‌ثباتی اقتصادی، برنامه‌ریزی بلندمدت برای یک کسب‌وکار سنتی را بسیار پرریسک می‌کند.

جمع‌بندی

جوانان امروز نه به دلیل “تنبلی”، بلکه به دلیل عقلانیت اقتصادی، تغییر در ارزش‌ها و وجود گزینه‌های بهتر، کمتر به سمت کسب‌وکارهای سنتی می‌روند. آنها راه‌هایی را برای کسب درآمد و کارآفرینی انتخاب می‌کنند که با سرمایه کمتر، ریسک پایین‌تر، انعطاف‌پذیری بیشتر و پتانسیل رشد بالاتری همراه باشد. این یک تحول طبیعی در بستر یک اقتصاد در حال گذار به دنیای دیجیتال است.

آرشو پادکست های دکتر شهریار مرزبان (کلیک کنید)

آرشیو مقالات کسب و کار (کلیک کنید)

برای اشتراک گذاری کلیک کنید:  واتس‌اپ  |  تلگرام 

مشاوره کسب و کار با دکتر مرزبان (کلیک کنید) | کوچینگ فردی با دکتر مرزبان (کلیک کنید)