علم ما مشاوره و کوچ فردی و کسب و کار، لایف و بیزینس کوچینگ 
گویندگی
(آشنایی با اصول و ویژگی های گویندگی)
گویندگی
گاهی برای یک پادکست، کتاب صوتی، تیزر تبلیغاتی و… به صدایی گرم و دلنشین برای اثر گذاری بیشتر نیاز داریم. شاید خیلی از شما به کار گویندگی علاقه دارید ولی تعریف درستی از آن نداشته باشید. با علم ما همراه باشید تا با شغل جذاب گویندگی آشنا بشیم.
گویندگی چیست
انتقال هر پیامی از طریق صدای انسان، اثرگذاری آن را چندین برابر خواهد کرد؛ اما برای موفقیت بیشتر در این حوزه، باید آن را کامل شناخت و درک درستی از گویندگی داشت.
با وجود آنکه موارد متعددی مانند جنس صدا، امری ژنتیکی و خدادادی از نکات قوت یک گوینده بهحساب میآید، اما فن بیان، سبک گویندگی و چگونگی سخن گفتن یک گوینده، مهارتهایی هستند که در اثر تمرین و آموزش به دست میآیند و تقویت میشوند.
اگه بخوایم تعریف ساده و روان از گویندگی داشته باشیم: زمانی که کاری از شما پخش میشود که صدای شما در آن باشد اما تصویرتان نباشد، شما کار گویندگی انجام دادهاید.
امروزه گویندگی، بهویژه در دنیای ارتباطات و رسانهها، به عنوان حرفهای جذاب مورد توجه و تحسین است و همراه با رشتههای مشابهی همچون گزارشگری، بازیگری، دوبلاژ و اجرا، توجه بخش بزرگی از مخاطبان مراکز رادیویی و تلویزیونی را به خود جلب کرده و گویندگان توانا و خوشصدا سالها به عنوان شخصیتهایی محبوب مورد احترام و توجه مخاطبان رسانهها بودهاند و هر کدام از آن مشاغل به نوعی بر افکار عمومی مخاطبان تأثیر میگذارند.
شغل گویندگی
گویندگان میتوانند به شکل فردی کار کنند و یا در شبکههای رادیویی، تلویزیونی و اینترنتی فعالیت کنند. گویندگان با صدای رسا و قوی که دارند، میتوانند یک محتوای متنی را به محتوایی صوتی تبدیل کنند.
شغل گویندگی دارای زیر شاخه هایی می باشد مانند: گویندگان در شبکههای خبری، فعالیت در شبکههای رادیویی، از دیگر اقداماتی است که یک گویندهی خبره میتواند انجام دهد.
همچنین یکی از پرطرفدارترین زیرشاخههای گویندگی که بسیار جذاب و هیجان انگیز است، فعالیت به عنوان دوبلور است؛ دوبلورها با روایت داستان از زبان شخصیتهای مختلف فیلمها، سریالها و مستندها، میتوانند خود را در دل داستان قرار داده و به عنوان بخشی از قصه بدانند.
از دیگر مشاغل محبوبی که مفهوم گویندگی را به بهترین شکل توضیح میدهد، تولید پادکست و محتوای صوتی است؛ امروزه پادکستها با موضوعات مختلف بسیار محبوب هستند و بسیاری از افراد بخشی از زمان خود در طول روز را به گوش دادن پادکست اختصاص میدهند.
گویندگان میتوانند از موضوعی که در آن تخصص دارند استفاده کرده و به تولید پادکست در رابطه با این موضوع بپردازند. (موضوعاتی چون نقد فیلم، دکلمه، روانشناسی، علمی، داستانی و…). گویندگی در همه جا کاربرد دارد و میتواند یک شغل بسیار جذاب و پردرآمد باشد.
گویندگی پادکست چیست؟
قبل از پرداختن به گویندگی پادکست، بهتر است یک تعریف ساده از پادکست داشته باشیم و ببینیم این نوع از محتواهای بسیار پرطرفدار در فضای مجازی چطور به وجود آمدند؟
پادکست به فایلهای صوتی گفته میشود که در فضای مجازی تولید و منتشر میشوند. در واقع پادکستها در کنار مقالات نوشتاری و ویدوئوها، نوع دیگری از محتوا هستند که به صورت شنیداری قابل دریافت هستند.
داستانهای صوتی، گفتگو و بحثهای دو یا چند نفره که در قالب صوتی هستند و یا فایلهای آموزش زبان، چند نمونه از پادکستهای پر طرفدار هستند که امروزه بسیار مورد توجه کاربران قرار دارند و اپلیکیشنهای مختلفی نیز برای معرفی، تبلیغات و فروش آنها به وجود آمده است.
سرعت زندگی مدرن و ماشینی امروز، ما را به استفاده مفید از زمان خود سوق داده است که البته کاری منطقی و درست نیز هست. چه بهتر اگر بتوانیم زمانی که در اتوبوس یا مترو منتظر ایستادهایم تا به مقصد برسیم، یک پادکست و محتوای صوتی گوش دهیم و چه زیبا اگر دقایق خسته کننده پشت ترافیک یا زمان شستوشو ظرفها و جارو برقی کشیدن را با شنیدن پادکستها و داستانهای صوتی جذاب، جذابتر کنیم. هم بیاموزیم و هم کارمان را پیش ببریم.
تولید پادکست در کشور ما هم هر چند دیرتر از کشورهای پیشرفته شروع شده، اما با سرعت زیادی جای خود را بین مردم باز کرده و از نظر مالی جایگاه خوبی هم دارد. ممکن است شما هم مایل باشید از این نوع محتوا در حساب کاربری و شبکه اجتماعیتان استفاده کنید، پس بهتر است با نکات مهم در پادکست و گویندگی آشنا باشید تا بتوانید محتوایی که تولید میکنید به خوبی شنیده شود.
گویندگی پادکست یکی از پرطرفدارترین شاخههای گویندگی است که بسیار محبوب و پرمخاطب است؛ امروزه پادکستهای زیادی در زمینههای آموزشی، علمی، روانشناسی، داستانی و بسیاری از زمینههای دیگر تولید میشوند که هر یک بسیار پربازده هستند و مخاطبان بسیار زیادی دارند.
گویندگی پادکست از شاخههای گویندگی است که شانس موفقیت در آن برای علاقمندان به شروع کار در این حیطه بیشتر است و در مقابل سرمایهای که برای فعالیت به عنوان یک تولید کنندهی پادکست لازم است به نسبت سایر زمینهها کمتر است.
هر یک از پادکستها با هر موضوعی طرفداران خاص خود را دارند و به عنوان گویندهی پادکست باید برای جلب نظر مخاطبان اصلی خود تلاش کنید؛ چرا که هر پادکست نمیتواند نظر تمامی مخاطبان را جلب نماید. لذا باید یک موضوع مشخص برای پادکست خود انتخاب کنید و در همان حیطه پادکست بسازید.
مبانی و اصول گویندگی چیست؟
یکی از مهمترین اصول گویندگی این است که بتوانید جملات و متنها را با صدای واضح و رسا بخوانید؛ صدای گویندگان باید به گونهای باشد که مخاطبان بتوانند بدون مشکل جملاتی که توسط آنها بازگو میشود را متوجه شوند.
صدای آرام و ناواضح، مخاطب را از گوش دادن به گوینده خسته میکند. برای این که قدرت صدای خود را تقویت ساخته و صدایی رسا و قوی داشته باشید، میتوانید متنهای طولانی را بلند بخوانید و از این طریق متوجه شوید که گویندگی شما چه مشکلاتی دارد و باید روی رفع چه مشکلاتی تمرکز کنید.
یکی دیگر از اصول مهم گویندگی که به موضوع و حیطهی گویندگی بستگی دارد، توانایی در کنترل کردن هیجانات است؛ برای مثال برای تبدیل متن یک کتاب داستانی به فایل صوتی، لازم است داستان را به شکلی بیان کنید که مخاطبان بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند و در هر قسمتهای مختلف داستان، حسی که باید را از لحن و صدای شما دریافت کنند.
اصل مهم دیگری که میتواند به توانایی شما در گویندگی کمک کند آگاهی از زمان درست مکث کردن است؛ گویندگان حرفهای از مکثهای لحظهای به نفع خود استفاده کرده و تاثیرگذاری کار خود را افزایش میدهند.
ویژگیها و مهارتهای یک گوینده حرفهای
صدای خوب: اولین ویژگی مهم در گویندگی، صدای خوب است. اما این ویژگی به تنهایی کافی نیست و باید مهارت لازم در این کار را داشته باشید.
انتقال احساس: یک گویندهی حرفهای به شکلی روایت را بیان میکند که افراد اتفاقاتی که در اطراف آنها میافتد را فراموش میکنند و خود را غرق در محتوایی میبینند که گوینده در حال روایت آن است. در کل یک گویندهی حرفهای باید بتواند حس و حال یک متن و موضوع خاص را به مخاطبان انتقال دهد.
مهارتهای گفتاری: مهمترین مهارتی که در استخدام گوینده باید در نظر گرفته شود، فن بیان متقاضیان است. بعضی از گویندگان تازهکار این تصور را دارند که با بیان کردن یک داستان با هیجان زیاد و یا به شکلی کاملا عادی و خسته کننده، کار خود را درست و حرفهای انجام دادهاند.
یک گویندهی حرفهای باید بین این دو حالت تعادل ایجاد کند و داستان را مطابق با سیر تحول و نیاز آن بیان کند؛ مانند هیجان گویندگان مسابقات فوتبال که هیجان خود را کاملا نشان می دهند.
مهارتهای نوشتاری: اغلب گویندگان، محتوایی که قرار است به اجرا دربیاورند را خودشان نوشته و آماده میکنند. داشتن مهارتهای نوشتاری نیز میتواند یکی دیگر از ویژگیهای آنها بهحساب آید.
مهارت تحقیق و جستوجو: یک گوینده حرفهای باید در رابطه با موضوعات مهم روز تحقیق کند و از دانش کافی برخوردار باشد. در این صورت، قادر خواهد بود تا در جریان برنامههای خود در رابطه با موضوعات متفاوت، اظهارنظر کند.
تسلط بر زبان و ادبیات: گوینده حرفهای باید با واژهها، ترکیبها و نکتههای ادبی آشنایی کامل داشته باشد و انتقال آنها، در ذهن مخاطب تأثیر بگذارد. میزان رسمی و یا غیررسمی بودن لحن گوینده به اهداف کسبوکار و مخاطبان هدف آن بستگی دارد.
کنترل صدا: برای داشتن فن بیان و گویندگی خوب باید سرعت، لحن و بلندی صدایتان را بهخوبی کنترل کنید. برای مثال اگر فقط با لحنی یکنواخت صحبت کنید، مخاطب خود را خسته میکنید. هر چقدر هم که محتوای کلام شما جالب باشد بازهم تفاوتی نخواهد کرد و مخاطبان با شما همراه نخواهند شد.
کنترل لهجه: یکی از ویژگی های گویندگان خوب، کنترل لهجه است؛ بسیاری از گویندگان حرفهای لهجه دارند، اما میدانند که صدای خود را چگونه خنثی کرده یا در چه زمانی از لهجه استفاده کنند.
مهارتها کامپیوتری: یک گوینده حرفهای، بهویژه گوینده رادیو، باید مهارتهای کامپیوتری خود را تقویت کند و از کامپیوتر، ابزارهای میکس و مستر و دستگاههای مرتبط با پخش صدا آگاهی کامل داشته باشد.
مهارتهای بین فردی: گویندگان رادیو و تلویزیون باید بتوانند به خوبی با میهمانان و مخاطبان برنامه ارتباط برقرار کرده و از مهارتهای ارتباطی خوبی بهرهمند باشند.
اعتماد به نفس: استخدام شدن در این شغل میتواند برای متقاضیان بسیار رقابتی باشد. داشتن اعتماد به نفس و حفظ خونسردی میتواند یک گوینده مبتدی را از حرفهای متمایز کند.
نتیجه گیری
به طور کلی مهارت اصلی برای گویندگی این است که بدانید در هر یک از شاخههای گویندگی به چه شکل عمل کنید؛ لحن صمیمانه برای گویندگی در زمینههای تبلیغاتی، صدای رسا و مهارت بالا در تلفظ درست برای بیان اخبار و فعالیت در شبکههای خبری، لحن آرام و صدای شیوا برای تولید پادکست و… همگی از مهارتهای مهمی است که برای گویندگان حرفهای که در این زمینهها فعالیت دارند لازم است.
