خیال‌­پردازی، هنر و جاودانگی

جاودانگی ارتباط مستقیمی با نیروی خلاقانۀ بشر دارد. کشف این نیروی خلاقه برای من بسیار ناگهانی اتفاق افتاد. من سال‌­ها به گونه‌­ای آگاهانه یک اندیشمند فعال بودم و عادت داشتم که افکارم را مستقیماً به سوی موضوع مورد بحث هدایت کنم، به تفکر علمی اعتقاد داشتم و بنابراین خیال­‌پردازی به عنوان یک روند فکری برای من جذابیتی نداشت، و حتی از لحاظ روشنفکری، عملی نادرست و غیراخلاقی به شمار می­‌آمد.

بنابراین وقتی که به امکان یک زندگی مبتنی بر خیال‌­پردازی در ذهن خودم پی برد، تقریباً شوکه شدم. این دنیای خیالی در تقابل با تمام معیارهای روشنفکری بود که تاکنون برای خود تعریف کرده بودم، بنابراین در برابر آن مقاومت زیادی نشان دادم و حتی سعی کردم که واقعیت تمایل به خیال‌پردازی را در وجود خود، به دیگران (و حتی بیمارانم) فرافکنی کنم. اما تمام این کارها بی­‌فایده بود.

کم­‌کم به طور غیر ارادی، شروع به خیال‌بافی کردم. در حالی‌که هیچ چیز، در مورد فانتزی و قواعد خیال‌پردازی نمی‌دانستم. می‌خواستم هشیاری­‌ام را برای خیال‌پردازی تربیت کنم. دنبال راهی می‌گشتم که بتوانم قوانین تفکر خلاقانه را بشناسم. از خودم پرسیدم «مگر تو حفاری را دوست نداری؟» حالا فرصتی داشتم که این کار را انجام دهم.

در همین زمان بود که شروع به نوشتن کردم. شاید این نیاز را به طور ناخودآگاه احساس کرده بودم. یک روز از خودم پرسیدم: «دارم چه­‌کار می‌­کنم؟» مطالبی که می‌­نوشتم، به طور قطع علم نبود، پس چه بود؟ صدایی به من پاسخ داد: «این هنر است»، صدا زنانه بود، نخست فکر کردم نکند مبتلا به بیماری تعدد شخصیت شده‌ام.

تصمیم گرفتم که با آن صدا مجادله کنم. می­‌خواستم به خودم ثابت کنم کاری که انجام می‌دهم «هنر» نیست!

می‌دانستم کسی که به من جواب می‌دهد، دارای مرکز تکلم نیست. پس از او خواستم که از مرکز تکلم من استفاده کند. و او این کار را انجام داد و بحث معناداری، میان ما درگرفت و این مجادله، منبع الهام من برای رسوخ به محتوای ناخودآگاه شد. در واقع این تکنیک روان‌درمانی، امکان تخیل فعال را فراهم می‌کند و ما را به جریان خیال‌پردازی ذهنمان پیوند می‌دهد. پس از این واقعه به این نتیجه رسیدم که ما از طبیعت، هر پاسخی بخواهیم می­‌توانیم بگیریم، به شرطی که سوال خود را درست پرسیده باشیم. در واقع پاسخی که طبیعت به ما می­‌دهد بستگی مستقیم به سوالی دارد که از آن می‌­پرسیم.
در همین زمان بود که معنای جاودانگی در جریان تفکر بشر بر من آشکار شد.

راز جادوانگی در آفرینش مدام خود و زایش مجدد خیال‌پردازی­‌ها و صورت‌های ذهنی نهفته است و هر کسی  به نسبتی که از قوۀ خلاقه و دنیای ذهن خود بیشتر بهره بگیرد، به جاودانگی نزدیک­‌تر است.

کارل گوستاو یونگ | روانپزشک و نظریه‌پرداز سوئیسی

(۱۹۶۱-۱۸۷۵)

برگرفته از The Jung Cult by Richard Noll-Fonta press-1996

ترجمۀ چیستا یثربی | از کتاب آبی کوچک عشق | نشر نامیرا