ژوزفین بیکر | پیشگام در بهداشت عمومی مدرن

معرفی و زندگی نامه زنان قدرتمند جهان

اوایل قرن بیستم، نیویورک شهری بود پر از دود کارخانه‌ها، خیابان‌های شلوغ و محله‌های فقیرنشین پرجمعیت. در همین شهر، زنی جوان با عینکی باریک و اراده‌ای آهنین هر روز به دل محله‌هایی می‌رفت که بسیاری از پزشکان حتی حاضر نبودند پایشان را آنجا بگذارند. نام او ژوزفین بیکر بود؛ پزشکی که تصمیم گرفته بود با بزرگ‌ترین دشمنان شهر بجنگد: فقر، بیماری و بی‌توجهی به سلامت کودکان. با علم ما همراه باشید.

کودکی و راهی دشوار به پزشکی

ژوزفین بیکر در سال ۱۸۷۳ در ایالت نیویورک به دنیا آمد. در آن زمان، پزشک شدن برای یک زن تقریبا غیرمعمول بود. جامعه پزشکی عمدتا مردانه بود و بسیاری حتی باور نداشتند زنان بتوانند پزشک شوند.

اما ژوزفین از همان جوانی روحیه‌ای سرسخت داشت. او ابتدا در رشته زیست‌شناسی تحصیل کرد و بعد وارد دانشکده پزشکی شد. پس از سال‌ها تلاش، پزشک شد و بعدها موفق شد. دکترای بهداشت عمومی را از دانشگاه نیویورک بگیرد؛ افتخاری که او را به یکی از نخستین زنان در این حوزه تبدیل کرد.

ولی چیزی که زندگی او را خاص کرد، مدرک دانشگاهی نبود؛ بلکه تصمیمی بود که گرفت:

او می‌خواست پزشکی باشد که نه در مطب‌های لوکس، بلکه در خیابان‌های فقیرنشین کار کند.

 شهری که کودکان در آن می‌مردند

در آن زمان، نیویورک با بحران بزرگی روبه‌رو بود. هر سال هزاران نوزاد و کودک به دلیل بیماری‌های قابل پیشگیری می‌مردند. شیر آلوده، آب ناسالم، خانه‌های شلوغ و نبود آموزش بهداشتی باعث می‌شد بیماری‌هایی مثل:

• تیفوئید (حصبه)
• دیفتری
• اسهال عفونی
• سل

به‌ سرعت در شهر پخش شوند.

ژوزفین بیکر به عنوان پزشک در اداره بهداشت شهر نیویورک استخدام شد. اما او کارش را فقط در اداره انجام نمی‌داد. او با پرستاران به خانه‌ها می‌رفت، با مادران صحبت می‌کرد و حتی در آشپزخانه‌های کوچک و تاریک محله‌های فقیر می‌ایستاد و به آن‌ها یاد می‌داد چگونه از نوزادشان مراقبت کنند.

او برنامه‌ای راه انداخت که بعدها معروف شد به: ایستگاه‌های شیر سالم.

در این مراکز، مادران می‌توانستند شیر سالم و پاستوریزه برای نوزادانشان بگیرند. همین اقدام ساده، جان هزاران کودک را نجات داد.

 کارآگاه بیماری‌ها

اما بخشی از کار ژوزفین بیکر شبیه کار یک کارآگاه بود.

وقتی بیماری واگیرداری در جایی ظاهر می‌شد، او باید مسیر آن را پیدا می‌کرد. چه کسی بیماری را منتقل کرده؟ از کجا آمده؟ چگونه پخش شده؟

یکی از مشهورترین پرونده‌های تاریخ بهداشت عمومی درست در همین زمان رخ داد؛ پرونده‌ای که بعدها با نام «تیفوئید مری» شناخته شد.

 زن مرموزی که بیماری را پخش می‌کرد

در سال‌های آغازین قرن بیستم، چند خانواده ثروتمند در نیویورک و لانگ آیلند ناگهان به حصبه (تیفوئید) مبتلا شدند. این بیماری معمولا در محله‌های فقیر دیده می‌شد، نه در خانه‌های مجلل.

یک متخصص بهداشت به نام جورج سوپر شروع به بررسی ماجرا کرد. او متوجه شد در همه این خانه‌ها یک آشپز مشترک کار کرده است: زنی ایرلندی به نام مری مالون.

مری سالم به نظر می‌رسید. هیچ تب یا نشانه‌ای نداشت. اما هر جا کار می‌کرد، چند نفر به تیفوئید مبتلا می‌شدند.

وقتی تحقیقات به اداره بهداشت رسید، ژوزفین بیکر وارد ماجرا شد. او و همکارانش تلاش کردند مری را متقاعد کنند که آزمایش بدهد، اما مری باور نمی‌کرد که بیمار باشد. از نظر او، این اتهام توهین‌آمیز بود.

سرانجام پس از بررسی‌ها مشخص شد که مری یک ناقل بدون علامت است؛ یعنی خودش بیمار نمی‌شود، اما باکتری تیفوئید را منتقل می‌کند. این مفهوم آن زمان تقریبا ناشناخته بود.

تعقیب و دستگیری تیفوئید مری

گفته می‌شود وقتی ماموران بهداشت برای گرفتن نمونه از مری رفتند، او به شدت مقاومت کرد. حتی مدتی از دست آن‌ها فرار کرد و در خانه‌ای پنهان شد.

در نهایت او را پیدا کردند و برای جلوگیری از شیوع بیماری به قرنطینه فرستادند.

ژوزفین بیکر در تحقیقات پزشکی و اقدامات بهداشتی مربوط به این پرونده نقش داشت و این پرونده تبدیل شد به یکی از معروف‌ترین نمونه‌های تاریخ اپیدمیولوژی (علم بررسی شیوع بیماری‌ها).

اما داستان پایان ساده‌ای نداشت.

بعد از چند سال، مری با این شرط آزاد شد که دیگر آشپزی نکند. با این حال او دوباره مخفیانه به کار آشپزی برگشت و دوباره بیماری را پخش کرد. سرانجام دوباره دستگیر شد و بقیه عمرش را در قرنطینه گذراند.

این پرونده بحث بزرگی ایجاد کرد:

آیا برای حفظ سلامت جامعه می‌توان آزادی یک فرد را محدود کرد؟

جنگ ژوزفین بیکر برای نجات کودکان

در حالی که پرونده‌های بیماری ادامه داشت، ژوزفین بیکر تمرکز اصلی‌اش را روی کودکان گذاشت. او:

شبکه‌ای از پرستاران بهداشت عمومی ایجاد کرد که به خانه‌ها سر می‌زدند.

برنامه‌های آموزشی برای مادران راه انداخت.

قوانین نظارت بر کیفیت شیر و غذا را تقویت کرد.

مراکز مراقبت از نوزادان ایجاد کرد.

نتیجه شگفت‌انگیز بود. در طول سال‌هایی که او مسئول بخش بهداشت کودکان بود، مرگ‌ومیر نوزادان در نیویورک تقریبا به نصف کاهش یافت.

برای شهری که زمانی کودکانش در تابستان‌ها به دلیل شیر آلوده دسته‌جمعی می‌مردند، این یک انقلاب واقعی بود.

زنی که با بیماری‌ها جنگید

ژوزفین بیکر بعدها تجربیاتش را در کتابی به نام «Fighting for Life» (جنگیدن برای زندگی) نوشت. در آن کتاب، او از مبارزه روزانه با بیماری‌ها، فقر، بی‌اعتمادی مردم و حتی تبعیض علیه زنان پزشک سخن می‌گوید.

او تا سال‌ها در حوزه بهداشت عمومی کار کرد و به یکی از چهره‌های مهم اصلاحات بهداشتی در آمریکا تبدیل شد.

ژوزفین بیکر در سال ۱۹۴۵ درگذشت، اما میراثش باقی ماند:

ایده‌ای ساده اما قدرتمند. اینکه:

پزشکی فقط درمان بیمار در بیمارستان نیست؛ بلکه محافظت از سلامت مردم پیش از بیمار شدن است.

و به همین دلیل، بسیاری او را یکی از پیشگامان واقعی بهداشت عمومی مدرن می‌دانند.

نقشه راه زنان قدرتمند (کلیک کنید)

آرشیو زندگی‌نامه زنان قدرتمند (کلیک کنید)

مینی دوره رایگان زنان قدرتمند (کلیک کنید)

برای اشتراک گذاری این صفحه کلیک کنید:  واتس‌اپ /  تلگرام