پوراندخت | پادشاه زن ایران 

معرفی و زندگی نامه زنان قدرتمند جهان

پوراندخت یکی از معدود زنان در تاریخ ایران است که به مقام شهبانویی و فرمانروایی مستقل بر امپراتوری وسیع ساسانی رسید. او در یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های تاریخ ساسانی، بر تخت نشست.

پس از قتل خسروپرویز در سال ۶۲۸ میلادی، امپراتوری ساسانی وارد دورهای از هرج و مرج و جنگ داخلی شد. در طی تنها چهار سال، حدود ده نفر بر تخت سلطنت نشستند یا ادعای پادشاهی کردند. این ضعف داخلی، امپراتوری را در برابر حمله اعراب بسیار آسیبپذیر کرد.

پوراندخت دختر خسروپرویز و شهبانو ماریا (دختر موریکیوس، امپراتور روم) بود. این نسب رومی-ساسانی به او جایگاه ویژهای می‌داد. اشرافزادگان و موبدان زرتشتی که از جنگ‌های داخلی خسته شده بودند، برای ایجاد ثبات، در سال ۶۳۰ میلادی پوراندخت را به عنوان شهبانو بر تخت نشاندند. انتخاب یک زن نشان‌دهنده عمق بحران و نیاز به یک چهره مشروع و دارای حق حکومت (از نسل خسروپرویز) بود.

وضعیت سیاسی کشور

پوراندخت در دورانی به سلطنت رسید که امپراتوری ساسانی در اوج ضعف و ناآرامی قرار داشت. جنگ‌های طولانی با امپراتوری روم شرقی (بیزانس) و اختلافات داخلی بین خاندان‌های بزرگ، کشور را به شدت فرسوده کرده بود. هدف اصلی پوراندخت، بازگرداندن ثبات به کشور و احیای اعتبار و شکوه خاندان ساسانی، به ویژه یاد و خاطره پدرش، خسرو پرویز، بود که در دوران او امپراتوری ساسانی به اوج وسعت خود رسیده بود.

دوران حکومت و اقدامات

حکومت کوتاه پوراندخت مملو از تلاش برای بازگرداندن نظم و اعتبار به امپراتوری بود:

سیاست داخلی:

• بازگرداندن ثبات: او با صدور سکه‌هایی با تصویر خود و نوشته «پوراندخت، ملکه ملکه‌ها» سعی در تثبیت اقتدارش داشت.
• عدالت و اصلاحات: منابع تاریخی از او به عنوان فرمانروایی عادل و دلسوز یاد کرده‌اند. گفته شده او دستور داد اموالی که ظالمانه از مردم گرفته شده بود، به آنان بازگردانده شود.
• احیای دین و دولت: او سعی کرد نهادهای دینی و دولتی را که در دوران هرج و مرج تضعیف شده بودند، تقویت کند و قدرت را به مرکز بازگرداند.

سیاست خارجی:

• صلح با امپراتوری روم شرقی (بیزانس): یکی از مهمترین اقدامات او عقد پیمان صلح با امپراتور هراکلیوس بود. این پیمان مرزهای دو امپراتوری را به وضعیت پیش از جنگ‌های خسروپرویز بازگرداند و صلح موقتی را برقرار کرد.
• تهدید اعراب: در دوران او، نخستین یورش‌های اعراب به مرزهای جنوبی و غربی ایران آغاز شده بود. اما بحران‌های داخلی اجازه مقابله موثر با این تهدید جدی را نمی‌داد.

درگذشت

پوراندخت پس از حدود یک سال و نیم حکومت، به طور ناگهانی درگذشت. درباره مرگ او روایات مختلفی وجود دارد. برخی مرگ پوراندخت را طبیعی می‌دانند و برخی دیگر معتقدند توسط یکی از رقبای سیاسی به قتل رسید.

در جامعه‌ای با ساختار مردسالارانه جنگاور، به قدرت رسیدن پوراندخت پدیده‌ای کم‌نظیر و نشان‌دهنده مشروعیت دودمان ساسانی و موقعیت خاص خاندان سلطنتی بود. اقدامات او نشان می‌دهد که او فرمانروایی مسئول و آگاه بود که برای نجات کشورش از ورطه نابودی تلاش کرد.

پوراندخت به عنوان یکی از زنان قدرتمند و پادشاهان زن در تاریخ ایران، با وجود دوره کوتاه و پرفراز و نشیب سلطنتش، به دلیل تلاش‌هایش برای برقراری عدالت و بازسازی کشور در دوران بحران‌زده ساسانیان، در یادها مانده است.

نقشه راه زنان قدرتمند (کلیک کنید)

آرشیو زندگی‌نامه زنان قدرتمند (کلیک کنید)

مینی دوره رایگان زنان قدرتمند (کلیک کنید)

برای اشتراک گذاری این صفحه کلیک کنید:  واتس‌اپ /  تلگرام