علم ما مشاوره و کوچ فردی و کسب و کار، لایف و بیزینس کوچینگ 
شناسایی ارزشهای شخصی زنان
شناسایی ارزشهای شخصی به عنوان چارچوبی اساسی در تصمیمگیریها، تعیین اهداف و شکلدهی به رفتارهای فردی، نقش محوری در زندگی انسان ایفا میکند. ارزشها به عنوان معیارهای درونی، جهتدهندهی ترجیحات، نگرشها و اقدامات افراد هستند و درک آنها میتواند به بهبود خودآگاهی، انسجام شخصیتی و کیفیت زندگی بینجامد. در دنیای امروز که پیچیدگیهای فرهنگی، اجتماعی و تکنولوژیک، هویت فردی را تحت تاثیر قرار دادهاند، پرداختن به این موضوع از اهمیت مضاعفی برخوردار است.
این مقاله با هدف معرفی تمرینات مهم برای شناسایی ارزشهای شخصی تدوین شده است. با علم ما همراه باشید.
تعریف ارزشهای شخصی
ارزشهای شخصی، اصول و باورهای عمیق و پایدار فرد هستند که به عنوان معیارهای درونی، رفتارها، تصمیمگیریها و اولویتهای زندگی را هدایت میکنند. این ارزشها نشاندهنده آن چیزی هستند که برای فرد از اهمیت بالایی برخوردار است و به زندگی او معنا و جهت میبخشد. ارزشهای شخصی اغلب ریشه در تجربیات فردی، تربیت، فرهنگ، مذهب و فلسفه زندگی دارند و میتوانند در طول زمان تکامل یابند.
ویژگیهای کلیدی ارزشهای شخصی:
پایداری نسبی: اگرچه ارزشها ممکن است در طول زندگی تعدیل شوند، اما معمولا در بازههای زمانی بلندمدت پایدار میمانند.
تاثیرگذاری بر رفتار: ارزشها به عنوان فیلتری برای تصمیمگیریها عمل میکنند و تعیین میکنند که فرد چه انتخابهایی را مناسب یا ناسازگار با هویت خود میداند.
منحصربهفرد بودن: ترکیب و اولویت ارزشها در هر فرد متفاوت است و مانند “اثر انگشت روانشناختی” عمل میکند.
انگیزهبخشی: ارزشها میتوانند منبع انگیزش باشند و به افراد کمک کنند تا بر چالشها غلبه کنند.
دستهبندی رایج ارزشهای شخصی:
ارزشهای اخلاقی (صداقت، عدالت، احترام)
ارزشهای رشد فردی (یادگیری، خلاقیت، توسعه مهارتها)
ارزشهای اجتماعی (همکاری، دوستی، مسئولیتپذیری)
ارزشهای مادی و موفقیت (ثروت، دستاوردهای شغلی، شهرت)
ارزشهای معنوی (آرامش درونی، ارتباط با طبیعت، باورهای مذهبی)
تفاوت ارزشها با اهداف و علایق:
درک تفاوت بین ارزشها، اهداف و علایق برای شناخت بهتر خود و هدایت زندگی به سمت رضایت و معنا ضروری است. این سه مفهوم گرچه به هم مرتبط هستند، اما نقشهای متفاوتی در زندگی ما ایفا میکنند.
۱. ارزشها (Values)
ارزشها درونیترین اصول و باورهای راهنمای ما هستند که به زندگی ما معنا میبخشند. آنها مانند یک قطبنما عمل میکنند و جهت کلی زندگی ما را مشخص میکنند. ارزشها به این سوال پاسخ میدهند که: “من چگونه انسانی میخواهم باشم؟” یا “چه چیزی در زندگی برایم مهم است؟”
ویژگیهای کلیدی ارزشها:
- ارزشها اغلب در طول زمان پایدار میمانند و تغییرات بنیادی کمتری دارند.
- آنها به شما نشان میدهند که در هر لحظه چگونه رفتار کنید و چه انتخابی داشته باشید.
- شما نمیتوانید به یک ارزش برسید و آن را خط بزنید؛ بلکه میتوانید بر اساس آن زندگی کنید. مثلا، شما هیچوقت نمیتوانید بگویید “من به اندازه کافی صادق بودهام”، بلکه میتوانید هر روز صادقانه رفتار کنید.
- ارزشها از درون شما نشأت میگیرند و به عوامل بیرونی کمتر وابسته هستند.
- آنها عمیقترین انگیزههای شما برای انجام کارها را فراهم میکنند.
۲. اهداف (Goals)
اهداف نتایج مشخص و قابل اندازهگیری هستند که شما قصد دارید در آینده به آنها دست پیدا کنید. آنها مانند یک مقصد هستند که با تلاش و برنامهریزی به آن میرسید. اهداف به این سوال پاسخ میدهند که: “چه چیزی میخواهم به دست بیاورم یا انجام دهم؟”
ویژگیهای کلیدی اهداف:
- اهداف معمولا قابل تعریف و قابل پیگیری هستند (مثلا: “کاهش ۱۰ کیلو وزن”).
- اهداف را میتوان تکمیل کرد و پس از رسیدن به آنها، از لیست کارهایتان حذف میشوند.
- اغلب دارای یک بازه زمانی مشخص برای دستیابی هستند.
- اهداف معنادار معمولا از ارزشها نشأت میگیرند و راهی برای زندگی کردن بر اساس ارزشها هستند.
- بسیاری از اهداف مربوط به نتایج بیرونی در زندگی ما هستند.
۳. علایق (Interests)
علایق فعالیتها، موضوعات یا حوزههایی هستند که کنجکاوی، توجه و اشتیاق شما را برمیانگیزند. آنها چیزهایی هستند که از انجامشان لذت میبرید و به شما احساس سرگرمی یا رضایت میدهند. علایق به این سوال پاسخ میدهند که: “چه چیزهایی برای من جالب یا لذتبخش هستند؟”
ویژگیهای کلیدی علایق:
- علایق میتوانند بسیار متنوع باشند و با گذشت زمان تغییر کنند.
- آنها اغلب مربوط به فعالیتهایی هستند که از انجامشان لذت میبرید.
- گاهی اوقات، علایق شما بازتابی از ارزشهایتان هستند. مثلا اگر ارزش “خلاقیت” برای شما مهم است، ممکن است به نقاشی یا نوشتن علاقه داشته باشید.
- در حالی که علایق زندگی را لذتبخشتر میکنند، ارزشها هستند که در تصمیمگیریهای مهم و بلندمدت نقش اصلی را ایفا میکنند.
با درک این تفاوتها، میتوانید زندگی هدفمندتر و رضایتبخشتری داشته باشید. ارزشهای شما، شالوده و پایه اصلی هستند؛ اهداف شما، گامهای عملی برای زندگی بر اساس آن ارزشها هستند؛ و علایق شما، فعالیتهایی هستند که زندگی شما را غنیتر و لذتبخشتر میکنند.
چرا شناسایی ارزشها مهم است؟
تصمیمگیری آگاهانهتر: وقتی ارزشهای خود را میشناسید، میتوانید تصمیماتی بگیرید که با آنها همسو هستند و کمتر دچار پشیمانی میشوید.
افزایش رضایت: زندگی مطابق با ارزشهای شخصی، حس رضایت، هدفمندی و آرامش درونی را افزایش میدهد.
تعیین اهداف معنادار: ارزشها به شما کمک میکنند تا اهدافی را تعیین کنید که واقعا برایتان مهم هستند، نه اهدافی که صرفا تحت تاثیر انتظارات دیگران یا جامعهاند.
درک بهتر خود: این فرآیند به شما کمک میکند تا خودتان را عمیقتر بشناسید و بفهمید چه چیزی به شما انگیزه میدهد و چه چیزی شما را راضی نگه میدارد.
پس از شناسایی ارزشهای خود، سعی کنید آنها را در جنبههای مختلف زندگیتان (شغل، روابط، سرگرمیها) منعکس کنید.
لیستی از ارزشهای رایج
در ادامه لیستی از ارزشهای رایج آورده شده است که میتواند به شما در فرآیند شناسایی ارزشهای شخصیتان کمک کند. این ارزشها فقط پیشنهاد هستند و شما میتوانید هر ارزش دیگری را که برایتان مهم است، به لیست خود اضافه کنید:
- آزادی: توانایی انتخاب و زندگی به شیوه دلخواه.
- امنیت: احساس ایمنی و پایداری در زندگی.
- استقلال: خودکفایی و توانایی تصمیمگیری شخصی.
- ابتکار/خلاقیت: نوآوری و ایجاد چیزهای جدید.
- اقتدار/نفوذ: داشتن قدرت یا تاثیرگذاری بر دیگران.
- احترام: قدردانی و ارزش نهادن به خود و دیگران.
- ارتباط/تعلق: احساس وصل بودن به دیگران و جامعه.
- اصالت: راستگو بودن با خود و دیگران.
- امید: خوشبینی و باور به آینده بهتر.
- باور/ایمان: داشتن اعتقاد به چیزی بزرگتر از خود.
- برابری/عدالت: رفتار منصفانه با همه.
- پذیرش: قبول کردن خود و دیگران همانگونه که هستند.
- پیشرفت/رشد: توسعه فردی و یادگیری مداوم.
- تحقق: دستیابی به پتانسیل کامل خود.
- تعادل: حفظ توازن بین جنبههای مختلف زندگی.
- خانواده: اهمیت دادن به روابط خانوادگی.
- دانش/یادگیری: کسب اطلاعات و مهارتهای جدید.
- دوستی: روابط عمیق و صمیمی با دوستان.
- راستگویی/صداقت: وفادار بودن به حقیقت.
- رقابت: تلاش برای برتری و پیروزی.
- سلامتی/تندرستی: اهمیت دادن به سلامت جسمی و روانی.
- سخاوت/بخشندگی: تمایل به دادن و به اشتراک گذاشتن.
- سپاسگزاری: قدردانی از آنچه که دارید.
- شفقت/همدردی: درک و دلسوزی نسبت به دیگران.
- شجاعت: روبرو شدن با ترسها و چالشها.
- شور/هیجان: زندگی پر از اشتیاق و انگیزه.
- قدرت: توانایی کنترل موقعیتها یا افراد.
- کارایی: انجام وظایف به بهترین شکل ممکن.
- کمالگرایی: تلاش برای بینقصی در کارها.
- ماجراجویی: تجربه کردن چیزهای جدید و هیجانانگیز.
- مسئولیتپذیری: پذیرش تعهدات و پاسخگویی به اعمال.
- معنویت: ارتباط با جنبههای روحانی یا عمیقتر زندگی.
- موفقیت/دستاورد: رسیدن به اهداف و کسب نتایج.
- نظم: سازماندهی و ترتیب در زندگی.
- وفاداری: پایبندی به افراد، اصول یا اهداف .
- هدفمندی: داشتن جهت و معنا در زندگی.
- همکاری: کار کردن با دیگران برای رسیدن به اهداف مشترک.
- یاری رساندن/کمک به دیگران: مشارکت در بهبود زندگی دیگران.
تمرینات مفید برای شناسایی ارزشهای شخصی
شناسایی ارزشهای شخصی یک گام اساسی برای درک بهتر خود، تعیین اهداف معنادار، و زندگی با رضایت بیشتر است. ارزشها، اصول راهنمایی هستند که بر تصمیمات، رفتارها و دیدگاه شما نسبت به جهان تاثیر میگذارند.
برای اینکه به طور موثرتری ارزشهای شخصی خود را شناسایی کنید، میتوانید از تمرینات عملی زیر استفاده کنید. این تمرینات به شما کمک میکنند تا عمیقتر به درون خود نگاه کرده و به آنچه واقعا برایتان مهم است پی ببرید.
۱. تمرین “سهگانه زندگی ایدهآل”
این تمرین به شما کمک میکند تا با تصور زندگی ایدهآل خود، ارزشهای نهفته در آن را کشف کنید.
زندگی بدون محدودیت: چشمانتان را ببندید و تصور کنید که هیچ محدودیتی ندارید. نه در زمان، نه در پول، نه در استعداد، و نه در موانع. اگر میتوانستید هر چیزی را که میخواهید انجام دهید، چگونه زندگی میکردید؟ کجا زندگی میکردید؟ با چه کسانی وقت میگذراندید؟ چه کارهایی انجام میدادید؟ چه حسی داشتید؟
زندگی بدون پشیمانی: تصور کنید در بستر مرگ هستید و به گذشته خود نگاه میکنید. دوست دارید به چه چیزهایی افتخار کنید؟ چه دستاوردها یا روابطی را باارزش میدانید؟ از چه چیزی پشیمان میشوید که انجام ندادهاید یا نگفتهاید؟
یک روز عالی: یک روز کاملا عالی را تصور کنید، از لحظهای که بیدار میشوید تا زمانی که به رختخواب میروید. چه فعالیتهایی انجام میدهید؟ با چه کسانی در ارتباط هستید؟ چه احساساتی را تجربه میکنید؟ چه چیزی این روز را برایتان “عالی” میکند؟
پس از انجام این سه بخش، یادداشتهای خود را مرور کنید. به دنبال الگوها و مضامین مشترک باشید. چه ارزشهایی در هر سه سناریو تکرار میشوند؟ (مثلا، اگر در هر سه سناریو به کمک به دیگران اشاره کردهاید، ممکن است یاری رساندن یک ارزش کلیدی برای شما باشد.)
۲. تمرین “افراد الهامبخش و ویژگیهایشان”
این تمرین به شما کمک میکند تا از طریق ویژگیهای تحسینبرانگیز دیگران، به ارزشهای خودتان پی ببرید.
انتخاب افراد: لیستی از ۳ تا ۵ نفر (واقعی یا خیالی، زنده یا مرده) که عمیقا تحسینشان میکنید، تهیه کنید. این افراد میتوانند شامل شخصیتهای تاریخی، هنرمندان، رهبران، افراد خانواده، دوستان، یا حتی شخصیتهای کتاب و فیلم باشند.
ویژگیهای تحسینبرانگیز: برای هر فرد، حداقل ۳ تا ۵ ویژگی خاص، رفتار، یا کاری را که در او بیشتر از همه تحسین میکنید، یادداشت کنید. (مثلا: شجاعت، خلاقیت، صداقت، صبر، توانایی حل مسئله، سخاوت، رهبری، دلسوزی و…)
کشف ارزشهای نهفته: اکنون از خود بپرسید: “چرا این ویژگی برای من مهم است؟” یا “این ویژگی نشاندهنده چه ارزشی در من است؟” (مثلا، اگر شجاعت یک ویژگی تحسینبرانگیز است، ممکن است شجاعت یا ایستادگی یک ارزش برای شما باشد.)
به دنبال ارزشهای مشترک در لیستی که از ویژگیهای تحسینبرانگیز تهیه کردهاید، بگردید. اینها احتمالا ارزشهای اصلی شما هستند.
۳. تمرین “لحظات اوج و فرود”
این تمرین بر پایه تجربیات گذشته شما متمرکز است تا ارزشهای نهفته را آشکار کند.
لحظات اوج (شادی و رضایت): به ۳ تا ۵ لحظه در زندگیتان فکر کنید که احساس بیشترین شادی، رضایت، غرور یا هدفمندی را داشتید. اینها میتوانند موفقیتهای بزرگ، کمک به دیگران، تجربههای خاص، یا لحظات آرامشبخش باشند. برای هر لحظه، یادداشت کنید:
- چه اتفاقی افتاد؟
- چه نقشی داشتید؟
- چه چیزی آن لحظه را برای شما بسیار مثبت کرد؟
- چه احساسی داشتید؟
چه ارزشهایی در آن لحظه در حال تحقق بودند؟ (مثلا: اگر از کمک به یک دوست احساس خوبی داشتید، یاری رساندن یا ارتباط میتواند یک ارزش باشد.)
لحظات فرود (خشم و سرخوردگی): به ۳ تا ۵ لحظه در زندگیتان فکر کنید که احساس بیشترین خشم، سرخوردگی، ناامیدی یا بیعدالتی را داشتید. اینها میتوانند تجربههای ناخوشایند، شکستها، یا موقعیتهایی باشند که احساس کردید به شما ظلم شده است. برای هر لحظه، یادداشت کنید:
- چه اتفاقی افتاد؟
- چه چیزی شما را آشفته یا ناراحت کرد؟
چه ارزشی در آن لحظه نقض شد یا نادیده گرفته شد؟ (مثلا: اگر از بیعدالتی در محل کار عصبانی بودید، عدالت یا احترام میتواند یک ارزش کلیدی باشد.)
با مقایسه این دو دسته از لحظات، ارزشهای اصلی شما نمایان خواهند شد. ارزشهایی که در لحظات اوج شما فعال بودند و ارزشهایی که در لحظات فرود شما نادیده گرفته شدند، هر دو سرنخهای مهمی هستند.
نکات تکمیلی
صادق باشید: این تمرینات برای خودتان است. پاسخهای صادقانه، حتی اگر ناخوشایند باشند، بیشترین کمک را به شما میکنند.
وقت بگذارید: عجله نکنید. اجازه دهید افکارتان آزادانه جریان پیدا کنند.
نوشتن: حتما پاسخهایتان را بنویسید. این کار به سازماندهی افکار و دیدن الگوها کمک میکند.
تکرار: میتوانید این تمرینات را هر چند وقت یک بار تکرار کنید. ارزشها ممکن است در طول زمان کمی تغییر کنند.
با انجام این تمرینات، درک عمیقتری از آنچه واقعا برایتان مهم است به دست خواهید آورد که میتواند در تمام جنبههای زندگی شما، از تصمیمگیریهای کوچک تا انتخابهای بزرگ، راهگشا باشد.
جمع بندی
شناسایی ارزشهای شخصی یکی از مهمترین گامها در مسیر رشد فردی و دستیابی به زندگی معنادار است. این مقاله به بررسی روشهای شناسایی ارزشهای شخصی و تمرینات کاربردی برای تثبیت و اجرای آنها در زندگی روزمره پرداخته است.
آگاهی از ارزشهای شخصی و تلفیق آنها با اقدامات عملی، نه تنها به افزایش انسجام درونی و کاهش تعارضات روانی منجر میشود، بلکه مسیر رسیدن به موفقیت و رضایت را هموار میسازد. تمرینات منظم و بازنگری دورهای ارزشها، به ویژه در مواجهه با تغییرات زندگی، ضروری است. در نهایت، زندگی همسو با ارزشها، زمینهساز تحقق اصالت فردی و پویایی مستمر در مسیر رشد است.
نقشه راه زنان قدرتمند (کلیک کنید)
آرشیو زندگینامه زنان قدرتمند (کلیک کنید)
مینی دوره رایگان زنان قدرتمند (کلیک کنید)
برای اشتراک گذاری این صفحه کلیک کنید: واتساپ / تلگرام
چقدر خوبه که به این موضوعات میپردازید
سپاس از نویسنده برای نوشتن این مقاله دلسوزانه و آگاهی دهنده. انگاراین متن دقیقا برای دورانی از زندگیام نوشته شده که به چنین راهنمایی نیاز داشتم.
وقتی تصمیمی از درون تو و بر اساس ارزشهای خودت آب میخوره، حتی اگر به نتیجه نرسه، بازهم احساس شکست نمیکنی، چون مال خودته و ازش درس میگیری.
ممنون از مطالب آموزندتون! این مطالب رو با دخترم به اشتراک گذاشتم تا او هم این اصول رو از همین حالا یاد بگیره