علم ما مشاوره و کوچ فردی و کسب و کار، لایف و بیزینس کوچینگ 
چرا در تصمیمگیریهای مهم زندگی سردرگمی میشویم؟
«ازدواج کنم یا نه؟»، «شغلم را تغییر بدهم؟»، «مهاجرت کنم یا بمانم؟»، «کسبوکار خودم را راه بیندازم؟»، «درآمد بیشتر را انتخاب کنم یا آرامش بیشتر را؟»، «خانواده یا پیشرفت شغلی؟»؛ اینها فقط چند نمونه از تصمیمهایی هستند که میتوانند ذهن ما را برای هفتهها یا حتی ماهها درگیر کنند. نکته جالب این است که گاهی مشکل ما کمبود اطلاعات نیست؛ اتفاقا اطلاعات، نظرها و گزینههای زیادی داریم، اما باز هم نمیتوانیم تصمیم بگیریم.
مدام گزینهها را بررسی میکنیم، نظر دیگران را میپرسیم، مزایا و معایب را مینویسیم و دوباره به نقطه اول برمیگردیم. دلیل این سردرگمی میتواند این باشد که هنوز دقیقا نمیدانیم خودمان چه میخواهیم و چه چیزی در زندگی برایمان ارزشمند است.
وقتی معیار مشخصی برای تصمیمگیری نداریم، تقریبا هر انتخابی میتواند هم درست به نظر برسد و هم اشتباه. در این شرایط، نظر خانواده، دوستان، جامعه، ترس از آینده، مقایسه با دیگران و انتظارات اجتماعی وارد تصمیمهای ما میشوند و انتخاب را دشوارتر میکنند. اینجاست که مفهوم زندگی ارزشمحور اهمیت پیدا میکند؛ یعنی به جای اینکه فقط بر اساس ترس، فشار اجتماعی یا خواسته دیگران تصمیم بگیریم، انتخابهای خود را با ارزشهای عمیق و شخصیمان هماهنگ کنیم. در این مقاله با علم ما همراه باشید.
وقتی نمیدانیم چه چیزی واقعا برایمان مهم است
تصمیمهای کوچک معمولا پیامدهای محدودی دارند، اما تصمیمهایی مثل ازدواج، مهاجرت، تغییر شغل یا راهاندازی کسبوکار میتوانند مسیر زندگی ما را تغییر دهند.
به همین دلیل، ذهن در برابر آنها محتاطتر میشود و سوالهای زیادی مطرح میکند: «اگر اشتباه کنم چه؟»، «اگر بعدا پشیمان شوم چه؟»، «اگر انتخاب دیگری بهتر باشد چه؟»، «اگر خانوادهام مخالف باشند چه؟» یا «اگر دیگران درباره من چه فکری کنند؟». نتیجه این میشود که به جای تصمیمگیری، وارد چرخهای از فکر کردن، مقایسه کردن و دوباره فکر کردن میشویم.
گاهی حتی بعد از گرفتن تصمیم نیز همچنان شک داریم که آیا انتخاب درستی کردهایم یا نه. اما مسئله مهم این است که همیشه نمیتوان با بررسی بیشتر اطلاعات، این سردرگمی را حل کرد. گاهی چیزی که کم داریم، اطلاعات بیشتر نیست؛ شناخت بهتر خودمان است.
مشکل همیشه انتخابهای زیاد نیست؛ گاهی معیار انتخاب نداریم
فرض کنید فردی بین دو شغل مردد است. شغل اول درآمد بسیار بیشتری دارد، اما زمان آزاد و آرامش کمتری برای او باقی میگذارد. شغل دوم درآمد کمتری دارد، اما آزادی، انعطافپذیری و فرصت بیشتری برای زندگی شخصی ایجاد میکند. کدام شغل بهتر است؟
نمیتوان یک پاسخ قطعی برای همه افراد داد. اگر امنیت مالی و پیشرفت شغلی برای فردی مهمترین ارزشها باشند، احتمالا شغل اول برای او جذابتر است. اما اگر آزادی، آرامش و داشتن زمان برای خانواده برای فرد دیگری اهمیت بیشتری داشته باشد، شاید شغل دوم انتخاب مناسبتری باشد.
بنابراین بسیاری از تصمیمهای مهم زندگی پاسخ کاملا درست یا غلط ندارند؛ مسئله این است که ببینیم کدام انتخاب بیشتر با ارزشها و اولویتهای شخصی ما هماهنگ است.
وقتی زندگی دیگران را با زندگی خودمان مقایسه میکنیم
یکی از مهمترین دلایل سردرگمی در تصمیمگیری، مقایسه با دیگران است.
ممکن است اطرافیان بگویند: «در این سن باید ازدواج کنی»، «آدم موفق باید درآمد بالایی داشته باشد»، «اگر فرصت مهاجرت داری حتما برو»، «کارمندی آینده ندارد»، «باید خانه بخری» یا «باید کسبوکار خودت را داشته باشی».
اما یک سوال مهم وجود دارد: آیا چیزی که برای دیگران ارزشمند است، الزاما برای من هم ارزشمند است؟
زندگی ارزشمحور از همین نقطه شروع میشود؛ از جایی که متوجه میشویم قرار نیست نسخهای را که برای شخص دیگری مناسب بوده، بدون فکر برای زندگی خودمان اجرا کنیم. ممکن است فردی از داشتن یک شغل پردرآمد احساس رضایت کند و فرد دیگری در شغلی با درآمد کمتر اما آزادی بیشتر احساس خوشبختی داشته باشد.
ممکن است مهاجرت برای یک نفر بهترین تصمیم زندگیاش باشد و برای دیگری دور شدن از خانواده و محیط آشنا هزینهای باشد که حاضر نیست پرداخت کند. مسئله این نیست که کدام سبک زندگی به طور مطلق بهتر است؛ مسئله این است که کدام سبک زندگی با ارزشهای خود شما هماهنگتر است.
شاید نمیدانیم چه میخواهیم، چون خواستههایمان با هم در تضاد هستند!
وقتی میگوییم «نمیدانم از زندگی چه میخواهم»، همیشه به این معنا نیست که هیچ خواستهای نداریم.
گاهی مشکل این است که خواستهها و ارزشهای مختلف ما با یکدیگر در تضاد قرار گرفتهاند. ممکن است هم امنیت مالی بخواهیم و هم آزادی. هم پیشرفت شغلی برایمان مهم باشد و هم زمان بیشتری برای زندگی شخصی داشته باشیم. هم استقلال بخواهیم و هم از ریسک کردن بترسیم. هم آرامش بخواهیم و هم به دنبال موفقیتهای بزرگ باشیم.
طبیعی است که در چنین شرایطی تصمیمگیری دشوار شود؛ چون قرار است بین چند خواسته مهم انتخاب کنیم. به همین دلیل، شناخت ارزشها میتواند کمک کند بفهمیم در هر مرحله از زندگی، چه چیزهایی برایمان اولویت بیشتری دارند و حاضر هستیم برای رسیدن به آنها چه هزینهای بپردازیم.
ارزشهای شخصی؛ قطبنمایی برای تصمیمهای مهم!
ارزشها را میتوان مانند یک قطبنما در نظر گرفت. قطبنما قرار نیست مسیر را به جای شما طی کند، اما کمک میکند بدانید در چه جهتی حرکت میکنید.
ارزشهای شخصی نیز میتوانند هنگام تصمیمگیری به ما کمک کنند از خودمان بپرسیم: «این انتخاب چقدر با چیزهایی که برای من مهم هستند هماهنگ است؟»، «اگر نظر دیگران را کنار بگذارم، خودم چه انتخابی میکنم؟»، «آیا این تصمیم از روی ترس است یا بر اساس چیزی که واقعا برایم ارزشمند است؟»، «اگر این مسیر را انتخاب کنم، چه نوع زندگیای خواهم داشت؟» و «آیا موفقیتی که به دست میآورم با زندگیای که میخواهم داشته باشم سازگار است؟».
چنین سوالهایی قرار نیست همیشه پاسخ آسانی به ما بدهند، اما کمک میکنند تصمیمگیری از یک جنگ ذهنی و بیپایان به فرآیندی آگاهانهتر تبدیل شود.
زندگی ارزشمحور یعنی چه؟
زندگی ارزشمحور یعنی تلاش کنیم رفتارها، انتخابها و مسیر زندگی خود را با چیزهایی که واقعا برایمان مهم هستند هماهنگ کنیم. در این رویکرد، موفقیت فقط به معنای درآمد، موقعیت اجتماعی، شهرت یا دستاوردهای بیرونی نیست.
ممکن است برای یک نفر موفقیت یعنی پیشرفت حرفهای، برای فردی دیگر آزادی، برای شخص دیگری روابط عمیق، و برای فرد دیگری یادگیری، خلاقیت، آرامش، استقلال یا کمک به دیگران باشد.
زندگی ارزشمحور قرار نیست به شما بگوید چگونه باید زندگی کنید؛ بلکه کمک میکند بهتر بفهمید چه نوع زندگیای برای خودتان ارزشمند است.
وقتی این موضوع روشنتر شود، بسیاری از تصمیمها نیز قابل فهمتر میشوند؛ زیرا دیگر صرفا به دنبال انتخابی نیستید که از نظر دیگران بهترین باشد، بلکه به دنبال انتخابی هستید که با مسیر مورد نظر خودتان هماهنگتر باشد.
اگر نمیدانید چه میخواهید، شاید وقت آن است که ارزشهای خود را بشناسید!
اگر بارها در تصمیمهای مهم زندگی دچار سردرگمی شدهاید، شاید لازم نباشد قبل از هر چیز به دنبال پاسخ تکتک تصمیمها باشید. گاهی بهتر است یک قدم عقبتر برویم و ابتدا بفهمیم چه چیزی واقعا برایمان مهم است و میخواهیم چه نوع زندگیای داشته باشیم.
دوره زندگی ارزشمحور با همین هدف طراحی شده است؛ تا کمک کند ارزشها و اولویتهای شخصی خود را بهتر بشناسید، در میان خواستههای مختلف زندگی وضوح بیشتری پیدا کنید و انتخابها و مسیر زندگی خود را آگاهانهتر بررسی کنید.
در این دوره چه چیزی یاد میگیرید؟
بخش اول: اهمیت ارزشها
در بخش اول با مفهوم ارزشها و نقش آنها در زندگی آشنا میشوید.
بررسی میکنیم که ارزشها چگونه میتوانند روی انتخابها، رفتارها، روابط، اهداف و تصمیمهای ما تاثیر بگذارند.
همچنین متوجه میشوید چرا شناخت ارزشهای شخصی میتواند یکی از پایههای مهم خودشناسی باشد.
بخش دوم: کشف ارزشهای شخصی
در این بخش وارد مرحله عملی میشوید.
هدف این است که به جای حدس زدن درباره ارزشهای خود، آنها را با استفاده از تمرینها و تستهای مختلف بهتر شناسایی کنید.
در این بخش با سوالات و تمرینهایی مواجه میشوید که به شما کمک میکنند درباره تجربههای مهم زندگی، انتخابها، خواستهها و تعارضهای درونی خود عمیقتر فکر کنید.
بخش سوم: زندگی بر اساس ارزشها
شناخت ارزشها به تنهایی کافی نیست.
مهم این است که ببینیم آیا رفتار و سبک زندگی ما با ارزشهایمان هماهنگ است یا خیر.
در این بخش یاد میگیرید چگونه ارزشهای شخصی را وارد تصمیمها و انتخابهای روزمره خود کنید.
بخش چهارم: زندگی با معنا
در بخش پایانی به مفهوم زندگی معنادار میپردازیم.
چگونه میتوانیم میان ارزشها، اهداف و سبک زندگی خود ارتباط ایجاد کنیم؟
چگونه میتوانیم زندگیای بسازیم که فقط شامل انجام وظایف روزمره نباشد و برای خودمان معنای بیشتری داشته باشد؟
یک بخش ویژه برای خودشناسی ارزشها
یکی از بخشهای مهم این محصول، تست خودشناسی ارزشها است.
در این بخش چهار تست کاربردی در اختیار شما قرار میگیرد:
۱. تست تداعی لحظات اوج زندگی
با بررسی لحظاتی که بیشترین رضایت، شادی یا احساس موفقیت را تجربه کردهاید، به سرنخهایی درباره ارزشهای مهم خود دست پیدا میکنید.
۲. تست تضاد و تعارض درونی
بررسی میکنید که در چه موقعیتهایی بین خواستهها، باورها و ارزشهای مختلف خود دچار تعارض میشوید.
۳. تست انتخاب اجباری
با انتخاب میان گزینههای مختلف، اولویتهای ارزشمندتر خود را بهتر شناسایی میکنید.
۴. تست ارزشهای غیرفعال
بررسی میکنید که کدام ارزشها را مهم میدانید اما در زندگی روزمره کمتر به آنها فرصت بروز میدهید.
دفترچه تمرین ۳۰ صفحهای
این محصول فقط یک مجموعه فایل صوتی نیست.
در کنار ۹۰ دقیقه آموزش صوتی، یک دفترچه تمرین ۳۰ صفحهای در اختیار شما قرار میگیرد تا مطالب دوره را به صورت عملی بررسی کنید.
دفترچه شامل تمرینهای مربوط به هر چهار بخش دوره است:
- تمرینهای اهمیت ارزشها
- تمرینهای کشف ارزشهای شخصی
- تمرینهای زندگی بر اساس ارزشها
- تمرینهای زندگی با معنا
به علاوه بخش ویژه تست خودشناسی ارزشها و جدول جامع ارزشها.
جدول جامع ۱۰۰ ارزش در ۸ حوزه زندگی
برای اینکه تصویر کاملتری از ارزشهای خود داشته باشید، در دفترچه تمرین یک جدول جامع شامل ۱۰۰ ارزش در ۸ حوزه مختلف زندگی قرار گرفته است.
این جدول میتواند به شما کمک کند ارزشهای مهم خود را شناسایی، اولویتبندی و بررسی کنید.
محتوای دوره در یک نگاه
فرمت: آموزش صوتی + دفترچه تمرین
مدت آموزش صوتی: ۹۰ دقیقه
تعداد بخشها: ۴ بخش
دفترچه تمرین: ۳۰ صفحه
تستهای خودشناسی ارزشها: ۴ تست
جدول ارزشها: ۱۰۰ ارزش در ۸ حوزه زندگی
مدرس: دکتر شهریار مرزبان
بعد از این دوره چه چیزی به دست میآورید؟
هدف این دوره این نیست که صرفا اطلاعات بیشتری درباره ارزشها داشته باشید.
هدف این است که بتوانید از این شناخت در زندگی خود استفاده کنید.
پس از انجام تمرینهای دوره، میتوانید دید روشنتری نسبت به این موضوعات پیدا کنید:
چه چیزهایی واقعا برای من مهم هستند؟
چه ارزشهایی بیشترین نقش را در زندگی من دارند؟
آیا سبک زندگی فعلی من با ارزشهایم هماهنگ است؟
چرا بعضی تصمیمها برای من اینقدر دشوار هستند؟
در چه موقعیتهایی دچار تعارض درونی میشوم؟
چه چیزهایی را صرفا به دلیل انتظار دیگران دنبال میکنم؟
برای تصمیمهای مهم زندگی چه معیارهایی دارم؟
چه تغییراتی میتوانم ایجاد کنم تا زندگیام با ارزشهایم هماهنگتر شود؟
گاهی برای پیدا کردن مسیر درست، لازم نیست پاسخ همه سوالهای زندگی را بدانیم؛ کافی است ابتدا بفهمیم چه چیزی واقعا برای ما مهم است.
