علم ما مشاوره و کوچ فردی و کسب و کار، لایف و بیزینس کوچینگ 
چگونه اولویتهای واقعی زندگی خود را مشخص کنیم؟
تا به حال شده احساس کنید سرتان بیش از حد شلوغ است، کارهای زیادی انجام میدهید، اما در پایان روز نمیدانید واقعا برای چه چیزی وقت گذاشتهاید؟
ممکن است برای پیشرفت شغلی تلاش کنید، اما در همان زمان دلتان آرامش و زمان بیشتری برای خودتان بخواهد. شاید امنیت مالی برایتان مهم باشد، اما آزادی هم برایتان ارزش زیادی داشته باشد. شاید خانواده را دوست داشته باشید، اما احساس کنید آنقدر درگیر کار و مسئولیت شدهاید که دیگر زمانی برای روابط مهم زندگی باقی نمانده است.
مشکل همیشه این نیست که نمیدانیم چه میخواهیم؛ گاهی مشکل این است که نمیدانیم چه چیزی برایمان مهمتر است.
زندگی پر از انتخاب است؛ از انتخاب شغل و محل زندگی گرفته تا نحوه خرج کردن پول، روابط، زمان، سبک زندگی و حتی اینکه در یک روز معمولی انرژی خود را صرف چه چیزی کنیم.
اما اگر ندانیم اولویتهای واقعی ما چیست، ممکن است سالها بر اساس خواسته دیگران، فشار جامعه، ترسها یا عادتهای قدیمی زندگی کنیم.
اینجاست که مفهوم زندگی ارزشمحور اهمیت پیدا میکند؛ یعنی به جای اینکه فقط بپرسیم «چه چیزی میتوانم داشته باشم؟»، از خودمان بپرسیم:
«میخواهم زندگیام بر اساس چه چیزهایی ساخته شود؟»
اولویت واقعی زندگی چیست؟
اولویت به چیزی گفته میشود که در میان چند انتخاب، حاضر هستیم برای آن زمان، انرژی، توجه و منابع بیشتری اختصاص دهیم.
برای مثال، ممکن است فردی بگوید:
«سلامتی برای من خیلی مهم است.»
اما اگر در عمل هیچ زمانی برای استراحت، تغذیه مناسب یا فعالیت بدنی اختصاص ندهد، باید از خودش بپرسد:
آیا سلامتی واقعا یک اولویت است یا فقط چیزی است که دوست دارم برایم مهم باشد؟
این تفاوت بسیار مهم است.
ما معمولا تصویری از خودمان داریم که با رفتار واقعیمان متفاوت است.
ممکن است بگوییم خانواده برایمان مهم است، اما تمام هفته را صرف کار کنیم.
ممکن است بگوییم آزادی برایمان ارزشمند است، اما همیشه تصمیمهایمان را بر اساس نظر دیگران بگیریم.
ممکن است بگوییم یادگیری را دوست داریم، اما هیچ زمانی برای رشد شخصی اختصاص ندهیم.
بنابراین برای شناخت اولویتهای واقعی، فقط نباید به حرفها و آرزوهایمان نگاه کنیم؛ باید رفتارهایمان را هم بررسی کنیم.
چرا مشخص کردن اولویتهای زندگی اینقدر سخت است؟
یکی از دلایل اصلی این است که ما با گزینههای بسیار زیادی روبهرو هستیم.
پول میخواهیم، آرامش هم میخواهیم.
موفقیت میخواهیم، زمان آزاد هم میخواهیم.
امنیت میخواهیم، آزادی هم میخواهیم.
پیشرفت شغلی میخواهیم، زندگی شخصی خوب هم میخواهیم.
تایید دیگران را میخواهیم، اما همزمان دوست داریم خودمان باشیم.
مشکل از جایی شروع میشود که تصور میکنیم باید همه چیز را همزمان و به یک اندازه داشته باشیم.
در حالی که زندگی همیشه به ما امکان انتخاب میدهد. گاهی برای رسیدن به یک هدف باید از چیزی کم کنیم. گاهی انتخاب آرامش به معنای کمتر کردن تعهدات است.
گاهی انتخاب استقلال به معنای پذیرفتن مسئولیت بیشتر است.
گاهی انتخاب رشد شغلی به معنای اختصاص دادن زمان بیشتری به کار در یک دوره مشخص است.
و گاهی انتخاب یک زندگی سادهتر به معنای کنار گذاشتن بخشی از رقابتهای بیپایان است.
به همین دلیل، شناخت اولویتها یعنی یاد بگیریم چه چیزی برای ما مهمتر است و چه چیزی میتواند در جایگاه دوم قرار بگیرد.
اولویتهای ما با ارزشهای ما چه ارتباطی دارند؟
برای درک بهتر اولویتها باید با مفهوم ارزشهای شخصی آشنا شویم.
ارزشها چیزهایی هستند که برای ما در زندگی اهمیت عمیق دارند و بر اساس آنها تصمیم میگیریم چه چیزی را درست، مهم، معنادار یا مطلوب بدانیم.
برای یک نفر «آزادی» ممکن است ارزش اصلی باشد.
برای فرد دیگری «امنیت».
برای شخصی دیگر «خانواده»، «یادگیری»، «خلاقیت»، «استقلال»، «آرامش» یا «تاثیرگذاری».
هیچ فهرست واحدی وجود ندارد که بگوید ارزشهای درست زندگی برای همه انسانها چیست.
مسئله این نیست که کدام ارزش بهتر است.
مسئله این است که:
کدام ارزشها برای من مهمتر هستند؟
وقتی ارزشهای خود را بهتر بشناسیم، تصمیمگیری هم سادهتر میشود.
زیرا دیگر برای هر انتخاب مجبور نیستیم از صفر شروع کنیم.
میتوانیم از خودمان بپرسیم:
«آیا این تصمیم با چیزی که واقعا برای من مهم است هماهنگ است؟»
فقط ۳ مورد را انتخاب کنید!
حالا یک تمرین ساده انجام دهید.
از بین این ۱۰ مورد، فقط ۳ مورد را انتخاب کنید:
پول، آزادی، خانواده، امنیت، موفقیت، آرامش، یادگیری، عشق، تاثیرگذاری، استقلال
اما یک قانون مهم وجود دارد:
فقط سه مورد.
نمیتوانید همه را انتخاب کنید.
کمی مکث کنید و ببینید کدام سه مورد اگر در زندگی شما وجود داشته باشند، احساس میکنید زندگیتان بیشتر با چیزی که میخواهید هماهنگ است.
بعد از انتخاب، از خودتان بپرسید:
چرا این سه مورد را انتخاب کردم؟
مثلا اگر «آزادی، یادگیری و استقلال» را انتخاب کردهاید، شاید برایتان مهم باشد که بتوانید مسیر زندگی خودتان را انتخاب کنید، رشد کنید و وابستگی کمتری به تصمیم دیگران داشته باشید.
اگر «خانواده، امنیت و آرامش» را انتخاب کردهاید، شاید ثبات و روابط نزدیک بخش مهمی از زندگی ارزشمحور شما باشند.
اگر «موفقیت، تاثیرگذاری و یادگیری» را انتخاب کردهاید، ممکن است رشد و اثرگذاری برایتان اهمیت زیادی داشته باشد.
این تمرین به تنهایی نمیتواند تمام ارزشهای شما را مشخص کند، اما میتواند سرنخ مهمی درباره چیزهایی که برایتان اهمیت بیشتری دارند ایجاد کند.
از خودتان بپرسید: اگر پول و نظر دیگران مسئله نبود، چه چیزی برایم مهمتر میشد؟
این سوال یکی از راههای خوب برای نزدیک شدن به ارزشهای شخصی است.
تصور کنید برای لحظهای پول، جایگاه اجتماعی و قضاوت دیگران مسئله نبود.
آن وقت:
- دوست داشتید زمانتان را چگونه بگذرانید؟
- بیشتر در کنار چه کسانی باشید؟
- چه چیزی یاد بگیرید؟
- چه کاری انجام دهید؟
- چه تجربههایی داشته باشید؟
- دوست داشتید چه اثری روی دیگران بگذارید؟
- چه چیزی به زندگیتان معنا میداد؟
پاسخهای شما میتوانند سرنخهایی از ارزشهای واقعیتان ارائه دهند.
اولویتها را با «هدفها» اشتباه نگیریم!
یکی از اشتباهات رایج این است که ارزشها و اهداف را یکی بدانیم.
مثلا:
هدف: میخواهم در یک سال آینده درآمدم را افزایش دهم.
اما پشت این هدف ممکن است ارزشهای مختلفی وجود داشته باشد:
- امنیت
- استقلال
- آزادی
- رشد
- رفاه
- تاثیرگذاری
هدف چیزی است که میخواهیم به آن برسیم.
اما ارزش بیشتر به این مربوط است که چگونه میخواهیم زندگی کنیم و چه چیزی برایمان اهمیت دارد.
ممکن است هدفی را به دست بیاوریم، اما همچنان احساس رضایت نکنیم.
چرا؟
چون شاید به هدفی رسیدهایم که با ارزشهای اصلی ما هماهنگ نبوده است.
زندگی ارزشمحور یعنی چه؟
زندگی ارزشمحور به این معنا نیست که همیشه دقیقا طبق یک برنامه مشخص زندگی کنیم یا هیچ اشتباهی نداشته باشیم.
بلکه یعنی تا حد امکان، بین آنچه برایمان مهم است و آنچه در زندگی انجام میدهیم هماهنگی ایجاد کنیم.
اگر خانواده برای شما ارزش است، احتمالا باید جایی در برنامه زندگیتان برای روابط مهم وجود داشته باشد.
اگر یادگیری برایتان ارزش است، باید زمانی برای رشد و یادگیری اختصاص دهید.
اگر آزادی برایتان ارزش است، باید بررسی کنید چه انتخابهایی آزادی شما را بیشتر یا کمتر میکنند.
اگر آرامش برایتان مهم است، شاید لازم باشد بعضی تعهدات، روابط یا فعالیتهایی را که دائما شما را فرسوده میکنند دوباره ارزیابی کنید.
ارزشها زمانی معنا پیدا میکنند که از ذهن و کلمات وارد انتخابها و رفتارهای روزمره شوند.
اگر ارزشهای خودمان را نشناسیم چه اتفاقی میافتد؟
وقتی ارزشهای شخصی روشن نباشند، احتمال دارد تصمیمهای زندگی بیشتر تحت تاثیر عوامل بیرونی قرار بگیرند:
ترس، مقایسه، فشار اجتماعی، توقع خانواده، تایید دیگران، عادت، تبلیغات و شرایط روزمره.
در این حالت ممکن است فرد سالها تلاش کند و حتی به موفقیتهایی هم برسد، اما در نهایت از خودش بپرسد:
«چرا با وجود اینکه به خیلی چیزها رسیدم، هنوز احساس نمیکنم زندگیام آن چیزی است که میخواستم؟»
گاهی مسئله کمبود موفقیت نیست.
مسئله این است که شاید در مسیر زندگی، معیار موفقیت خودمان را از دست دادهایم.
میخواهید ارزشهای واقعی خود را عمیقتر بشناسید؟
در دوره زندگی ارزشمحور، با تمرینها و تستهای کاملتر میتوانید ارزشهای شخصی خود را بهتر شناسایی کنید، اولویتهای زندگیتان را بررسی کنید و ببینید چقدر بین ارزشهای واقعی شما و سبک زندگی فعلیتان هماهنگی وجود دارد.
در دفترچه تمرین دوره زندگی ارزشمحور، تمرینها و تستهای کاملتری برای کشف ارزشهای شخصی در نظر گرفته شده است.
اگر احساس میکنید مدتی است در زندگی، بین «چیزی که انجام میدهید» و «چیزی که واقعا برایتان مهم است» فاصله افتاده، دوره زندگی ارزشمحور میتواند نقطه شروعی برای بازنگری آگاهانه در مسیر زندگی شما باشد.
اگر نمیدانید چه میخواهید، شاید وقت آن است که ارزشهای خود را بشناسید!
اگر بارها در تصمیمهای مهم زندگی دچار سردرگمی شدهاید، شاید لازم نباشد قبل از هر چیز به دنبال پاسخ تکتک تصمیمها باشید. گاهی بهتر است یک قدم عقبتر برویم و ابتدا بفهمیم چه چیزی واقعا برایمان مهم است و میخواهیم چه نوع زندگیای داشته باشیم.
دوره زندگی ارزشمحور با همین هدف طراحی شده است؛ تا کمک کند ارزشها و اولویتهای شخصی خود را بهتر بشناسید، در میان خواستههای مختلف زندگی وضوح بیشتری پیدا کنید و انتخابها و مسیر زندگی خود را آگاهانهتر بررسی کنید.
در این دوره چه چیزی یاد میگیرید؟
بخش اول: اهمیت ارزشها
در بخش اول با مفهوم ارزشها و نقش آنها در زندگی آشنا میشوید.
بررسی میکنیم که ارزشها چگونه میتوانند روی انتخابها، رفتارها، روابط، اهداف و تصمیمهای ما تاثیر بگذارند.
همچنین متوجه میشوید چرا شناخت ارزشهای شخصی میتواند یکی از پایههای مهم خودشناسی باشد.
بخش دوم: کشف ارزشهای شخصی
در این بخش وارد مرحله عملی میشوید.
هدف این است که به جای حدس زدن درباره ارزشهای خود، آنها را با استفاده از تمرینها و تستهای مختلف بهتر شناسایی کنید.
در این بخش با سوالات و تمرینهایی مواجه میشوید که به شما کمک میکنند درباره تجربههای مهم زندگی، انتخابها، خواستهها و تعارضهای درونی خود عمیقتر فکر کنید.
بخش سوم: زندگی بر اساس ارزشها
شناخت ارزشها به تنهایی کافی نیست.
مهم این است که ببینیم آیا رفتار و سبک زندگی ما با ارزشهایمان هماهنگ است یا خیر.
در این بخش یاد میگیرید چگونه ارزشهای شخصی را وارد تصمیمها و انتخابهای روزمره خود کنید.
بخش چهارم: زندگی با معنا
در بخش پایانی به مفهوم زندگی معنادار میپردازیم.
چگونه میتوانیم میان ارزشها، اهداف و سبک زندگی خود ارتباط ایجاد کنیم؟
چگونه میتوانیم زندگیای بسازیم که فقط شامل انجام وظایف روزمره نباشد و برای خودمان معنای بیشتری داشته باشد؟
یک بخش ویژه برای خودشناسی ارزشها
یکی از بخشهای مهم این محصول، تست خودشناسی ارزشها است.
در این بخش چهار تست کاربردی در اختیار شما قرار میگیرد:
۱. تست تداعی لحظات اوج زندگی
با بررسی لحظاتی که بیشترین رضایت، شادی یا احساس موفقیت را تجربه کردهاید، به سرنخهایی درباره ارزشهای مهم خود دست پیدا میکنید.
۲. تست تضاد و تعارض درونی
بررسی میکنید که در چه موقعیتهایی بین خواستهها، باورها و ارزشهای مختلف خود دچار تعارض میشوید.
۳. تست انتخاب اجباری
با انتخاب میان گزینههای مختلف، اولویتهای ارزشمندتر خود را بهتر شناسایی میکنید.
۴. تست ارزشهای غیرفعال
بررسی میکنید که کدام ارزشها را مهم میدانید اما در زندگی روزمره کمتر به آنها فرصت بروز میدهید.
دفترچه تمرین ۳۰ صفحهای
این محصول فقط یک مجموعه فایل صوتی نیست.
در کنار ۹۰ دقیقه آموزش صوتی، یک دفترچه تمرین ۳۰ صفحهای در اختیار شما قرار میگیرد تا مطالب دوره را به صورت عملی بررسی کنید.
دفترچه شامل تمرینهای مربوط به هر چهار بخش دوره است:
- تمرینهای اهمیت ارزشها
- تمرینهای کشف ارزشهای شخصی
- تمرینهای زندگی بر اساس ارزشها
- تمرینهای زندگی با معنا
به علاوه بخش ویژه تست خودشناسی ارزشها و جدول جامع ارزشها.
جدول جامع ۱۰۰ ارزش در ۸ حوزه زندگی
برای اینکه تصویر کاملتری از ارزشهای خود داشته باشید، در دفترچه تمرین یک جدول جامع شامل ۱۰۰ ارزش در ۸ حوزه مختلف زندگی قرار گرفته است.
این جدول میتواند به شما کمک کند ارزشهای مهم خود را شناسایی، اولویتبندی و بررسی کنید.
محتوای دوره در یک نگاه
فرمت: آموزش صوتی + دفترچه تمرین
مدت آموزش صوتی: ۹۰ دقیقه
تعداد بخشها: ۴ بخش
دفترچه تمرین: ۳۰ صفحه
تستهای خودشناسی ارزشها: ۴ تست
جدول ارزشها: ۱۰۰ ارزش در ۸ حوزه زندگی
مدرس: دکتر شهریار مرزبان
بعد از این دوره چه چیزی به دست میآورید؟
هدف این دوره این نیست که صرفا اطلاعات بیشتری درباره ارزشها داشته باشید.
هدف این است که بتوانید از این شناخت در زندگی خود استفاده کنید.
پس از انجام تمرینهای دوره، میتوانید دید روشنتری نسبت به این موضوعات پیدا کنید:
چه چیزهایی واقعا برای من مهم هستند؟
چه ارزشهایی بیشترین نقش را در زندگی من دارند؟
آیا سبک زندگی فعلی من با ارزشهایم هماهنگ است؟
چرا بعضی تصمیمها برای من اینقدر دشوار هستند؟
در چه موقعیتهایی دچار تعارض درونی میشوم؟
چه چیزهایی را صرفا به دلیل انتظار دیگران دنبال میکنم؟
برای تصمیمهای مهم زندگی چه معیارهایی دارم؟
چه تغییراتی میتوانم ایجاد کنم تا زندگیام با ارزشهایم هماهنگتر شود؟
گاهی برای پیدا کردن مسیر درست، لازم نیست پاسخ همه سوالهای زندگی را بدانیم؛ کافی است ابتدا بفهمیم چه چیزی واقعا برای ما مهم است.
