پروفسور مونا جراحی | یک دانشمند و مخترع
معرفی و زندگی نامه زنان قدرتمند جهان
پروفسور مونا جراحی یک دانشمند و مخترع برجسته ایرانی – آمریکایی در زمینه مهندسی برق و علوم کامپیوتر است. شهرت اصلی او به دلیل پژوهشهای پیشگامانه و عمیق در امنیت سختافزار و محاسبات پایدار است. او نقش کلیدی در افشا و ارائه راهحل برای یکی از بزرگترین آسیبپذیریهای تاریخ محاسبات مدرن، یعنی مشکلات امنیتی اسپکتر (Spectre) و ملتداون (Meltdown)، ایفا کرد.
مونا جراحی دارای کارشناسی مهندسی برق، دانشگاه صنعتی شریف میباشد. همجنین وی مهندسی برق و علوم کامپیوتر، دانشگاه میشیگان، آن آربور، ایالات متحده آمریکا است.
او استاد موسسه فناوری جورجیا (Georgia Tech) است و در هر دو دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر و علوم کامپیوتر تدریس و پژوهش میکند.
پیش از پیوستن به جورجیا تک، استاد دانشگاه میشیگان بود.
مونا جراحی رهبری گروه پژوهشی SAFARI را بر عهده دارد که مخفف “ساختارهای مقیاسپذیر برای فناوریهای محاسباتی نوین، پایدار و هوشمند” است.
زمینههای تخصصی و پژوهشهای برجسته
پروفسور جراحی در چندین حوزه مرتبط و پیشرفته فعالیت میکند که همگی حول محور طراحی بهتر و امنتر سیستمهای کامپیوتری میچرخند:
امنیت معماری کامپیوتر و سختافزار:
- او یکی از محققان اصلی تیمی بود که حملات اسپکتر و ملتداون را کشف و تحلیل کرد. این حملات از یک ویژگی بهینهسازی در پردازندههای مدرن به نام اجرای مشخص (Speculative Execution) سوءاستفاده میکنند تا اطلاعات محرمانه (مانند گذرواژهها) را از حافظه سیستم استخراج کنند.
- پژوهشهای او نشان داد که چگونه این آسیبپذیری در سطح معماری پردازنده رخ میدهد و راهحلهای نرمافزاری و سختافزاری برای مقابله با آن ارائه داد.
حافظههای غیرفرار (Non-Volatile Memory):
- او از پیشگامان استفاده از حافظههای جدید مانند PCRAM و RRAM در سیستمهای کامپیوتری است. این حافظهها سرعت نزدیک به DRAM دارند اما مانند هارددیسک، اطلاعات را بدون برق نگه میدارند.
- تحقیقاتش بر روی معماریهای جدید برای یکپارچهسازی این فناوریها در مراکز داده و سیستمهای محاسباتی متمرکز است.
محاسبات پایدار (Resilient Computing):
- با کوچکتر شدن ترانزیستورها، احتمال بروز خطا در سختافزار افزایش مییابد. پژوهشهای پروفسور جراحی بر طراحی سیستمهایی متمرکز است که بتوانند در برابر این خطاها مقاومت کنند و به کار خود ادامه دهند، بدون آنکه نیاز به راهاندازی مجدد داشته باشند. این موضوع برای سیستمهای حیاتی و مراکز داده در مقیاس بزرگ بسیار ضروری است.
طراحی سختافزار برای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین:
- او بر روی طراحی واحدهای پردازشی تخصصی (مانند FPGA و ASIC) برای اجرای کارآمدتر الگوریتمهای هوش مصنوعی و یادگیری عمیق تحقیق میکند.
در سال ۲۰۱۳، جراحی بهعنوان تنها ایرانیتبار در میان ۱۰۲ دانشمند و مهندس برجسته، جایزه «استعداد برتر حرفهای جوان سال» (PECASE) را از رئیسجمهور وقت آمریکا، باراک اوباما، دریافت کرد. این جایزه بهدلیل تحقیقات نوآورانه او در زمینه اپتوالکترونیک تراهرتز به وی اهدا شد.
مونا جراحی یکی از زنان موفق و الهامبخش ایرانی در حوزه علم و فناوری است که با پشتکار و نوآوریهای خود، در سطح بینالمللی شناخته شده است.
جوایز و افتخارات (گزیدهای)
پروفسور جراحی به دلیل کیفیت و تاثیرگذاری پژوهشهایش، جوایز متعددی را دریافت کرده است که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
جایزه معتبر IEEE Technical Field Award (در زمینه نوآوری در فناوری سختافزار کامپیوتر)
جایزه پژوهشگر جوان ریاست جمهوری ایالات متحده (PECASE) که یکی از بالاترین افتخارات برای دانشمندان و مهندسان در اوایل دوران حرفهای است.
جایزه Outstanding Research Award از دانشگاه میشیگان.
جایزه CAREER بنیاد ملی علوم آمریکا (NSF).
عضویت در انجمن مهندسان برق و الکترونیک (IEEE) به عنوان یک عضو ارشد (Senior Member).
مقالههای او بارها به عنوان مقاله برتر در کنفرانسهای معتبر بینالمللی انتخاب شدهاند.
پروفسور مونا جراحی نه تنها یک استاد و پژوهشگر نخبه، بلکه یک رهبر فکری و نوآور در عرصه جهانی است. کار او در نقطه تلاقی سختافزار، نرمافزار و امنیت قرار دارد و تاثیر ملموسی بر روی امنیت میلیاردها دستگاه کامپیوتری در سراسر جهان گذاشته است. او الگویی الهامبخش برای بسیاری از دانشجویان، به ویژه زنان، در حوزه مهندسی برق و علوم کامپیوتر به شمار میرود و مسیر جدیدی را برای طراحی سیستمهای کامپیوتری امنتر، پایدارتر و کارآمدتر در آینده هموار میسازد.


نقشه راه زنان قدرتمند (کلیک کنید)
آرشیو زندگینامه زنان قدرتمند (کلیک کنید)
مینی دوره رایگان زنان قدرتمند (کلیک کنید)
برای اشتراک گذاری این صفحه کلیک کنید: واتساپ / تلگرام
علم ما مشاوره و کوچ فردی و کسب و کار، لایف و بیزینس کوچینگ 