علم ما مشاوره و کوچ فردی و کسب و کار، لایف و بیزینس کوچینگ 
خلاصه و معرفی کتاب خوشبینی آموخته شده از مارتین سلیگمن
(Learned Optimism)
خلاصه و معرفی از: آزاده جوانبخت
معرفی مارتین.ای.پی.سلیگمن
دکتر مارتین.ای.پی.سلیگمن (Martin.E.P.Seligman)، متولد ۱۲ آگوست ۱۹۴۲پروفسور روانشناس در دانشگاه پنسیلوانیا، رئیس پیشین انجمن روانشناسی آمریکا، کارشناس انگیزش و ابداع گر نظریه «درماندگی آموخته شده» استاد دانشگاه و نویسنده کتابهای خودیاری است.. وی مدیر مرکز رونشناسی مثبت نگر در دانشگاه پنسیلوانیا نیز هست.
نظریه او با نام درماندگی آموختهشده به طور گستردهای میان دانشمندان و روانشناسان بالینی مطرح است. پژوهش های دکتر سلیگمن تاکنون مورد حمایت انستیتوی بهداشت روان، انجمن ملی سالمندان، بنیان ملی علوم، وزارت آموزش و پرورش و… قرار گرفته است.
از مارتین سلیگمن به عنوان پدر روانشناسی مثبت گرا نام میبرند.
او همواره بر این نکته تأکید داشته که بحث دربارهی افسردگی، چه میان مردم و چه در میان روانشناسان، بیش از آنچه که باید فراگیر شده است.
سلیگمن تا به امروز در نوشتن بیست کتاب و حدود دویست مقاله مشارکت داشته است که تعدادی از آنها به فارسی ترجمه شده اند.
مترجمین کتاب خوشبینی آموخته شده
| مترجم | عنوان کتاب | انتشارات |
| فروزنده داورپناه، میترا محمدی | خوش بینی آموخته شده | رشد |
| رامین کریمی،الهام سادات فراز | بهار سبز |
درباره کتاب خوش بینی آموخته شده
تکنیکهای خوش بینی و سلامت فیزیکی چیست؟
چگونه میتوان با یک نگرش جدید شکستها را پیش بینی کرد؟
چه تفاوتی بین عملکرد افراد بدبین و خوشبین در مشاهدهی شکستها و ناکامیها است؟
همهی مردم همواره در شادی و موفقیت مطلق به سر نمیبرند، اتفاقات بد، سختی و بدبختی برای زندگی همه به وجود میآید. اما با به وجود آمدن مشکلات و سختیها همه به یک شکل عمل نمیکنند و افراد برخوردهای متفاوتی را از خود نشان میدهند.
طرز تفکر و تفسیر نادرست وقایع در ذهن باعث بروز واکنش منفی در برابر آن میشود، چنانچه دائما افکار منفی و بدبینانهای داشته باشید، احساس ناامیدی و یاس بر شما غلبه خواهد کرد.
افکار بدبینانه زمانی که درگیر مشکلات و سختیهای زندگی هستید، به تفکر دائمی، فراگیر و شخصی تبدیل خواهند شد و شما را به افسردگی، بدبینی و نا امیدی میکشانند. بنابراین افکار ما به سرعت به باورهای ما تبدیل خواهند شد و این باورها باعث نتیجه گیریهای اشتباه و انتخابهای نامناسب میشوند. از این رو باید با مهارتها و روشهای لازم جهت دستیابی به خوشبینی آشنا شوید. کتاب خوش بینی آموخته شده، مسیر را به شما نشان میدهد.
سلیگمن، مطالعات و تحقیقات گستردهای را به افسردگی، درماندگی و خوش بینی اختصاص داده و با تکیه بر مطالعات خود، تأکید میکند که خوش بینی را هم درست مانند بدبینی میتوان آموخت.
کتاب خوش بینی آموخته شده به این بحث و حاشیههای آن توجه کرده است.
کتابهایی با موضوع خوش بینی و تفکر مثبت در میان کتابهای روانشناسی کم نیستند. اما بیشتر آنها از جنس یک موعظه انگیزشی هستند تا یک مطلب علمی.
ارزش کتاب خوش بینی آموخته شده در این است که این کتاب، بر پایهی تحقیق نگاشته شده و کسی آن را تألیف کرده که در پروندهی خود، سابقهی تکیه زدن بر صندلی ریاست انجمن روانشناسی آمریکا (APA) را دارد.
با خواندن این کتاب چه چیزهایی را یاد میگیریم؟
کتاب خوشبینی آموخته شده نوشته پروفسور مارتین سلیگمن، به ما کمک میکند تا با تغییر بدبینی به خوشبینی بتوانیم از افسردگی دوری کنیم و زندگی بهتری داشته باشیم.
آمریکایی ها و بیشتر کشورهای توسعه یافته، دچار یک افسردگی همه گیر به خصوص در جوانان شده اند. این سوال برای من پیش آمده که چرا در کشوری که پول بیشتر، قدرت بیشتر، ذخایر غنی تر، کتاب های پر تیراژتر و آموزش و پرورش عالی تر وجود دارد، افسردگی بیش از زمانی است که هیچ کدام از اینها وجود نداشته است.
در خصوص این موضوع، سه نیرو با هم دخیل هستند که در این کتاب به بیان آنها پرداخته ام.
نیروی اول شکست خوردن در راه رسیدن به اهداف است. زیرا افرادی که در جوامع بزرگ زندگی می کنند این باور را دارند که مرکز جهان هستند و این موضوع آنها را به شکست میرساند.
نیروی دوم شکست های فردی را در خود جای داده. به این معنی که جوامع امروزی برخلاف جوامع گذشته، معنویت جایی در زندگی شان ندارد.
نیروی سوم نیز جنبش اعتماد به نفس است. این موضوع که افزایش اعتماد به نفس نقشی در خوب بودن افراد ندارد و افزایش اعتماد به نفس در کودکان روشی برای تضمین آینده آنان نیست.
مطالب نوشته شده در این کتاب با توجه به پژوهش های انجام شده روی دو گروه از بچه هاست.
گروه اول بچه هایی هستند که تازه به مدرسه رفته اند و گروه دوم نوجوانانی هستند که هنوز به سن بلوغ نرسیده اند. سپس هر کدام از این دو گروه را به دو گروه دیگر تقسیم کرده و به عده ای مهارت های لازم را آموزش دادند و به عده ای دیگر خیر.
منطق کار اینگونه بود که افراد در معرض افسردگی را جدا کرده و به آنها مهارت های خوشبینی (مهارت های رفتاری، مثبت نگری، افزایش کارکرد و مدیریت استرس) را آموزش داده اند.
تحقیقات بعد از ۱۸ ماه نشان داد که تنها ۲۳% درصد از افراد آموزش دیده بعد از یادگیری این مهارت ها به افسردگی دچار شده بودند. این آمار در گروه آموزش دیده نشده، ۳۳% بود. همچنین تحقیقات نشان داد که بچه هایی که تازه به مدرسه رفته و تحت آموزش ها قرار گرفتند، درصد کمتری از آنها در سنین بزرگسالی به افسردگی دچار شدند.
به طور کلی تحقیقات نشان دادند که تغییر از بدبینی به خوشبینی، نشانه های افسردگی را کاهش میدهد.
بخش اول: جستجو
در این بخش به تعریف بدبینی و خوشبینی و بیان مشکلات ناشی از آن پرداخته شده است.
دوشیوه نگریستن به زندگی
راه تشخیص افراد بدبین این است که آنها باورهای منفی داشته و هر رویداد منفی که برای شان پیش میآید را مدت ها در خاطر خود نگه میدارند.
در مقابل خوشبین ها نیز افرادی هستند که با سختی های دنیا کنار میآیند، در شکست ها به دنبال نقاط مثبت میگردند و باور به شکست را کنار گذاشته اند.
این دو عادت اندیشیدن پیامدهایی را به همراه دارد و دنیای تان را به کلی تغییر میدهد. برای مثال بدبینی امکان بروز افسردگی را بیشتر می کند ولی خوشبینی کاملا بر عکس بوده و باعث میشود کارها را بهتر انجام دهیم.
آموختن درماندگی
افراد افسرده به یک بی عملی در زندگی رسیده اند، به این باور که هیچ کاری برای بهتر کردن شرایط از دست شان بر نمیآید.
باید بدانید انعطاف پذیری به عنوان یک ویژگی انسانی موجب میشود تا برخی از افراد در اثر رویارویی با شرایط غیر قابل کنترل و یا حتی شکست، جا نزنند و حتی انرژی و نیروی بیشتری برای حرکت بگیرند.
لازم به ذکر است که این ویژگی مادرزادی نیست و به راحتی میتوان با آموزش دیدن آن را آموخت و در زندگی به کار گرفت.
خوشبینی آموخته شده: بدبختی یعنی چه…
تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که عامل اصلی ایجاد بدبختی های کوچک و بزرگ چیست؟
افراد بدبین و کسانی که زود تسلیم میشوند، باور دارند که تا آخر عمر آدم بدبختی میمانند و هیچ راه گریزی ندارند. به عبارت دیگر باور دارند که بدبخت به دنیا آمده اند.
اما افراد موفق و خوشبین به جای درونی کردن بدبختی ها، محیط را مسئول بدبختی ها دانسته و باور دارند که در کنار این مسائل تلخ، زندگی شیرینی های زیادی هم برای من دارد که باید از آنها به خوبید استفاده کنم.
باید بدانید که این سبک باور را از خانواده و محیطی که در آن زندگی می کنیم، آموخته ایم. به مثال های زیر توجه کنید و سعی کنید سبک خود را در بیان مشکلات تغییر دهید و به فردی خوشبین تبدیل شوید.
در زمینه نتیجه نگرفتن از رژیم غذایی
فرد بدبین: پاک آبرویم رفت، این رژیم برای من هیچ فایده ای نداره. من نمیتونم.
فرد خوشبین: تا زمانی که پرخوری می کنم، این رژیم برای من فایده ای نداره.
در مقابل انتقاد دیگران
فرد بدبین: تو همیشه غر میزنی.
فرد خوشبین: وقتی کاری که گفتی را انجام نمیدهم، غر میزنی.
بدبینی نامحدود
زمانی که به صورت فراگیر نسبت به مسائل بدبین باشید، بدون شک افسرده اید. به این معنی که افسردگی زمانی روی میدهد که در زندگی بسیار بدبین باشید.
این نکته را فراموش نکنید که افسردگی ناشی از اندیشه و تفکر ماست. درست است که بسیاری از شرایط را تمدن و محیطی که در آن زندگی می کنیم برای مان به وجود آورده است، اما با تغییر تفکر و اندیشه به راحتی میتوان از بروز آن جلوگیری کرد.
اگر از پس آن بر نمیآیید، حتما به مشاور و یا پزشک مراجعه کنید.
فکر و احساس شما چگونه است…
به عنوان مثال همه ما در لحظه ای که در کاری شکست میخوریم، دچار یک درماندگی موقت میشویم و این امری طبیعی است. بعضی ها به راحتی از این درماندگی نجات پیدا می کند و بعضی دیگر روزها، هفته ها و ماه ها درگیر آن هستند.
افراد بدبین اغلب در اینگونه مواقع از این جمله ها استفاده می کنند:
همیشه همینطور است.
من در هیچ کاری نمیتوانم خوب عمل کنم
دیگر نمیتوانم به پیروزی و موفقیت برسم
بخش دوم: زندگی
در این بخش پروفسور مارتین سلیگمن به تاثیر خوشبینی و بدبینی در زندگی میپردازد.
خوشبینی آموخته شده : موفقیت های شغلی
افراد خوشبین در تصمیم های شغلی خود استوارتر بوده و در مقابل درماندگی و مشکلات میتوانند بهترین عملکرد را از خود نشان دهند. در واقع افراد خوشبین در شغلی که دارند، کمتر تسلیم شده و انرژی بیشتری برای ادامه راه دارند.
کودکان خوشبین
اگر بتوانیم به کودکان خوشبینی را آموزش دهیم، در آینده افراد خوشبین و موفقی را خواهیم داشت. این نکته را همواره به یاد داشته باشید که والدین و بزرگترها با دادن باورهای غلط به فرزندان خود، بدبینی را تزریق می کنند.
آموزش و پرورش
بدبین ها در تمام کارهای خود شکست میخورند زیرا شکست را یک امر بدیهی و همیشگی دانسته و آن را پذیرفته اند. بدون شک آموزش و پرورش میتواند نقش پر رنگی در بدبین شدن و یا خوشبین شدن کودکان داشته باشد.
خوشبینی آموخته شده: سلامت عمومی
امید و ناامیدی نتیجه مستقیمی در زندگی و مرگ ما دارد. زمانی که به بیماری دچار میشویم اگر امیدی به بهبود نداشته باشیم، بدون شک به سختی میتوانیم با بیماری خود مبارزه کنیم. در نتیجه خوشبینی با سلامت عمومی ما ارتباط مستقیم دارد.
خوشبینی و سلامت
در طول زندگی فرد خوشبین نسبت به فرد بدبین، دوره های یأس و ناامیدی کمتری را تجربه می کند. در نتیجه این اتفاق، سیستم ایمنی فرد خوشبین قویتر میشود.
بنابراین مهمترین کمکی که خوشبینی به شما می کند این است که شما را از ناامیدی دور کرده و سیستم ایمنی شما را قویتر می کند.
بخش سوم: دگرگون سازی
در بخش سوم نیز پروفسور مارتین سلیگمن به تغییر و دگرگون کردن زندگی با خوشبینی پرداخته شده است.
خوشبینی آموخته شده : زندگی خوشبینانه
رویدادهای تلخ و بدی که در زندگی افراد بدبین اتفاق میافتد، بدون شک در زندگی افراد خوشبین نیز اتفاق میافتد. اما نگرش این دو فرد نسبت به مسائل و طرز فکر آنان کاملا از یکدیگر متفاوت است.
همانطور که به آن اشاره شد، فرد خوشبین بعد از مواجهه با ناکامی به حالت عادی باز میگردد و مجددا فعالیت خود را آغاز می کند. اما فرد بدبین به سرعت دچار افسردگی شده و به سختی به زندگی عادی خود باز میگردد.
کمک به فرزندان خود
باید به فرزند خود کمک کنیم تا بتواند بدبینی را کنار گذاشته و با خوشبینی زندگی بهتری را برای خود بسازد. اگر کودکان بدبینی را از سنین کودکی تجربه کنند، بدون شک در بزرگسالی به بدبینی و افسردگی دچار خواهند شد.
سازمان های خوشبین
به سخت ترین مشکلی که در زندگی و کارتان با آن رو به رو شده اید، فکر کنید. هنگامی که در کارتان با سدی بزرگ برای پیشرفت مواجه شوید که موجب دلسردی و یاس تان شود، چه واکنشی از خود نشان میدهید؟
افراد خوشبخت هیچگاه در برخورد با مسائل ناامید نمیشوند و همواره راهی را برای بهتر کردن شرایط شان پیدا می کنند. برای رسیدن به این وجه از خوشبینی، به مکالمه درونی خود گوش کنید و سعی کنید مکالمات منفی را از خود دور کنید.
پروفسور مارتین سلیگمن در کتاب خوشبینی آموخته شده، آزمون ها و تست های مختلفی را ارائه کرده اند که با انجام آنها به راحتی میتوان به این نتیجه رسید که ما فرد خوشبینی هستیم و یا بدبین.
انسان، فراتر از چیزی است که رفتارگراها میگویند
در معرفی مفهوم درماندگی آموخته شده به این نکته اشاره کردیم که نگاه سلیگمن، با نگرش رفتارگرایان (کسانی مانند اسکینر) تفاوت دارد.
سلیگمن، بسیاری از موجودات زنده (از جمله انسان و حیواناتی با مغز نسبتاً پیچیده مانند سگ و موش) را فراتر از آن میداند که بتوان آنها را صرفاً به عنوان یک ماشین مکانیکی با پاسخهای سادهی خطی (رابطهی میان پاسخ و محرک) توضیح داد.
او به عنوان یک روانشناس شناختی، در این کتاب به شکلهای مختلف به این مطلب اشاره کرده است:
مدت خیلی زیادی از آن دوران گذشته است که رفتارگرایان به رهبری اسکینر حاکمیت مطلق حوزه روانشناسی را در اختیار داشته باشند.
نگرشی که بگوید همه چیز فقط ناشی از شرطی شدن ما و پاداش و تنبیههای بیرونی است.
بخشهای زیادی از نگاه ما به بیرون، نحوهی تحلیل ما، ارزیابی ما از محیط با تغییر نگرش و ذهنیت ما میتواند تغییر کند.
پیام اصلی مارتین.ای.پی.سلیگمن
بسیاری از کسانی که گمان میکنند آدمهای خوشبینی هستند، در حقیقت افراد بدبین و پراسترس هستند که ممکن است به آسانی به افسردگی و سایر اختلالهای روانی مبتلا شوند. دیدگاه جنجالی خوشبینی آموخته شده، یکی از جدیدترین دیدگاهها در روانشناسی شناختی است که توانسته نظر بسیاری از افراد مشهور در روانشناسی معاصر را به خود جلب کند. «شادکامی» از نظر علمی یک تصور زمخت و بدهیبت است، اما میتوان یکی از سه نوع آن را انتخاب کرد. یعنی «خوش زیستن»، «زندگی شغلی» و «زندگی پرمعنا». خوشبینی آموخته شده میتواند انسان را در درستترین راه برای دستیابی به هریک از این سه نوع شادکامی قرار دهد. کتاب حاضر به آموزش مهارتهایی اختصاص دارد که میتوانند مقدار و زمان هیجانهای مثبت زندگی را افزایش دهند. این مهارتها انسان را قادر میسازند تا از استعدادهایشان به صورت موثرتری بهره بگیرند. به اعتقاد نگارنده، از نظر محتوا برای گروههای تخصصی و همچنین کاربردهای همگانی مفید است و کاربرد آن به ویژه به عنوان رویکردی درمانی، بسیار موثر بوده و در کوتاه مدت به نتایج مناسبی منتهی خواهد شد.
سایر آثار مارتین سلیگمن:
- خوشحالی درونی شده
- کودک خوش بین
- شکوفایی روان شناسی مثبت گرا
- آسیب شناسی روانی
- چه چیزی را میتونید تغییر دهید و چه چیزی را نمیتوانید
- از بدبینی به خوش بینی؛ چگونه ذهن و زندگی خود را متحول کنیم
این صفحه را با دوستانتان به اشتراک بگذارید:
اشتراک گذاری در تلگرام (کلیک کنید)
اشتراک گذاری در واتس آپ (کلیک کنید)
از مشاوره رایگان استفاده کنید. (کلیک کنید)
از آرشیو تست های آنلاین دیدن کنید. (کلیک کنید)
از آرشیو مقالات بهبود فردی دیدن کنید. (کلیک کنید)
از آرشیو داستان های کوتاه دیدن کنید. (کلیک کنید)
از آرشیو مقالات موفقیت دیدن کنید. (کلیک کنید)
از آرشیو مقالات مدیریتی دیدن کنید. (کلیک کنید)
از آرشیو مقالات شاد زیستن دیدن کنید. (کلیک کنید)
از آرشیو مقالات امید به زندگی دیدن کنید. (کلیک کنید)
از آرشیو مقالات یک دقیقه مطالعه دیدن کنید. (کلیک کنید)
از سایر مقالات اطلاعات عمومی دیدن کنید. (کلیک کنید)
از آرشیو کل مقالات دیدن کنید، بهترین ها برای شما… (کلیک کنید)
